اللَه شناسی ج2

و این آخرین مقامى است که اهل بهشت در کمال علمى خود بدان منتهى مى‌گردند.

کیفیت حمد اولیاى خدا: مشرّف‌شدگان به لقاى او، در بهشت‌

 و ما در تفسیر کلام خداوند در ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ﴾‌ (آیه ٢، از سوره حمد) که سابقاً بیان داشتیم، ذکر نمودیم که حمد عبارت است از توصیف؛ و هیچ احدى را گنجایش وصف خداى تعالى نمى‌باشد مگر مُخلَصین از عبادش که خداوند آنان را براى خودش خالص گردانیده است، و به کرامت از قرب که هیچ واسطه میان آنها و میان خدا نیست اختصاص داده است؛ آنجا که فرموده است: ﴿سُبْحانَ اللَهِ عَمَّا يَصِفُونَ إِلَّا عِبادَ اللَهِ الْمُخْلَصِينَ‌﴾. (آیه ١٦٠، از سوره صافّات)

 «منزّه است خداوند از توصیفى که وى را مى‌نمایند مگر بندگان خالص گردیده‌شده او.»

 و بر همین اساس مى‌باشد که خداوند در کلام خود براى هیچ‌کس حکایت حمد را ننموده است مگر براى گرامى داشته‌شدگان از پیامبرانش، مانند نوح و إبراهیم و محمّد و داود و سلیمان؛ همچون گفتارش در آنچه را که به نوح امر نموده است:

 ﴿فَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَجَّانا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ‌﴾.¹ آیه ٢٨، از سوره مؤمنون)

 و گفتارش به نحو حکایت از إبراهیم:

 ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ﴾‌.²