امام شناسی ج16 و 17
جلد شانزدهوهفده از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیس علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تقدّم شیعه در جمیع علوم»، «پایگاه علمی امام صادق علیهالسلام» و «شرح حال ائمۀ چهارگانۀ اهلسنت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تقدم شیعه در جمیع علوم، و تأسیس و تدوین آن • شيعه به پيروى از ائمّۀ خود حديث را مینوشتند • شرح حال معروف کرخی و توثیق وی • سیر علوم و تاریخ شیعه در عصر جمیع اهلبیت علیهمالسلام • بلندپایگیِ پایگاه علمی امام صادق علیهالسلام • علل نامیده شدن تشیّع به مذهب جعفری • کار امام صادق علیهالسلام آفتابی نمودن اسلام حقیقی بود • آزار و اذیتهای منصور دوانیقی نسبت به امام صادق علیهالسلام • بحثی مشروح از آراء و انظار ائمۀ اربعۀ اهل سنت: مالک بن انس، ابوحنیفه، ابنادریس شافعی، احمدبنحنبل • مناقب ساختگی برای ابوحنیفه • مخالفتهای ابوحنیفه با رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلّم
مرتب سازی:
امام شناسی ج16 و 17
223شیعیان با هم اختلاف ندارند. و برخى از اهل سنَّت بدین امر اشاره نمودهاند همچون ابن صبَّاغ مالكى در كتاب خود: «الفُصُولُ الْمُهِمَّة» در فصل یازدهم در اواخر ترجمه احوال حضرت امام حسن عسكرى علیه السّلام.
وى مىگوید: «ابو محمد الحسن از خود فقط یك پسر به جاى گذاشت: اوست حجّت قائم منتظر براى دولت حق. و به جهت صعوبت وقت، و خوف از سلطان، و تعقیب سلطان از شیعیان، و حبسشان، و گرفتن و دستگیر نمودن آنان، میلادش را مخفى داشت و امرش را پنهان مىنمود.»
و چون حضرت ابومحمدالحسن علیه السّلام رحلت نمودند، معتمد عباسى جِدِّى بلیغ براى دسترسى بر امام مهدى مبذول داشت تا به حدّى كه كنیزانش را حبس نمود و براى آنان نگهبان گماشت، از ترس آنكه مبادا یكى از آنان آبستن به فرزندى از امام باشد. امّا خداوند او را از دیده معتمد، و از دشمنانش پنهان داشت براى روزى كه اراده دارد زمین را از لوث جور و طغیان و شرك پاك كند، و به جاى آنها عَدْل و امن و ایمان برقرار گرداند.
حضرت امام زمان پس از شهادت پدرش امام عسكرى علیهما السّلام ما بین خود و شیعیان خود، سفراء اربعه را گماشت. و ایشان عبارت بودند از:
عثمان بن سعید عُمَرى كه او همچنین از وكلاى جدَّش و پدرش بوده است.
و محمّد بن عثمان پسر او كه او همچنین از وكلاى پدرش بوده است.
و حسین بن روح نوبختى، و على بن محمد سَمُرى1.
- عثمان بن سعيد از قائمين به امور و از وکلاى آن دو امام بوده است و داراى لقب سَمّان بوده است همان طور که ملقّب به سَمُرِى بوده است و از جانب حضرت حجَّت توقيع بر سفارتش آمده است و ليکن دوران سفارتش به طول نينجاميد. و پس از او توقيع براى سفارت پسرش محمد بيرون آمد و وى قبلًا وکيل أبومحمد امام عسکرى بود و وفاتش در اواخر شهر جمادى الاولى سنه ٣٠٤ و يا ٣٠٥ بوده است و سپس توقيع در ايّام حيات محمد براى سفارت حسين پس از وى بيرون آمد و حسين از بنى نوبخت مىباشد و وفاتش در شهر شعبان سنه ٣٢٦ است. و در ايام حسين توقيع براى سفارت سَمُرى بيرون آمد که پس از حسين او سفير خواهد بود. و چون سمرى در سنه ٣٢٩ رحلت کرد ديگر توقيع براى سفارت احدى بيرون نيامد. بلکه چنانکه شيخ در کتاب «غيبت» در ص ٢٥٧ ذکر نموده است: توقيعى بر دست سمرى بيرون آمد که در آن شيعه را به مرگ سمرى تسليت مىدهد، و در آن انقطاع سفارت را پس از او و وقوع غيبت کبرى را ذکر کرده است.