امام شناسی ج16 و 17
جلد شانزدهوهفده از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیس علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تقدّم شیعه در جمیع علوم»، «پایگاه علمی امام صادق علیهالسلام» و «شرح حال ائمۀ چهارگانۀ اهلسنت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تقدم شیعه در جمیع علوم، و تأسیس و تدوین آن • شيعه به پيروى از ائمّۀ خود حديث را مینوشتند • شرح حال معروف کرخی و توثیق وی • سیر علوم و تاریخ شیعه در عصر جمیع اهلبیت علیهمالسلام • بلندپایگیِ پایگاه علمی امام صادق علیهالسلام • علل نامیده شدن تشیّع به مذهب جعفری • کار امام صادق علیهالسلام آفتابی نمودن اسلام حقیقی بود • آزار و اذیتهای منصور دوانیقی نسبت به امام صادق علیهالسلام • بحثی مشروح از آراء و انظار ائمۀ اربعۀ اهل سنت: مالک بن انس، ابوحنیفه، ابنادریس شافعی، احمدبنحنبل • مناقب ساختگی برای ابوحنیفه • مخالفتهای ابوحنیفه با رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلّم
مرتب سازی:
امام شناسی ج16 و 17
126الْمُخْتَارة»1 بعضى از مناظرات او را با دشمنان حكایت نموده است. تمام این افرادى كه برشمردیم در عصر واحدى بودهاند، و در أثناء قرن دوم رحلت كردهاند.
و پس از این طبقه، طبقه دیگرى در علم كلام به ظهور پیوستند:
هِشام بن حَکم2 كه حضرت امام صادق علیه السّلام درباره او فرمودهاند: هَذَا نَاصِرُنَا
- اين کتاب نامش «الفصول المختارة» است که به قلم سيد مرتضى و از إفادات و تقريرات شيخ مفيد محمد بن محمد بن نُعمان بوده است که در مجالسى تدريس مىکرده است، به انضمام مطالبى از کتاب معروف شيخ مفيد به نام «العيون و المحاسن» که آن را نيز سيّد مرتضى در آن درج کرده است، و آن را از روى خطا به نام «فهرست» در نجف اشرف در دو جزء تجليدشده در يک مجلّد طبع کردهاند، و بعضى گفتهاند: عمداً به نام «فهرست» در نجف اشرف طبع گرديد به جهت تقيّه از حکومت بغداد که امر به مصادره کتب شيعه مىنمود.
شيخ محمد جواد مغنيه در کتاب «الشّيعة و التّشيّع» ص ١٧ از طبع مدرسه و دار الکتب اللبنانى للطباعة و النّشر بيروت در تعليقه اين صفحه گويد: اين کتاب را شريف مرتضى از اقوال استادش شيخ مفيد جمع کرده است. و در سنه ١٩٣٧ ميلادى در نجف به اسم «فهرست» طبع شد از ترس آنکه مبادا سلطان در آن عصر اگر به نام حقيقىاش طبع بشود کتاب را مصادره کند. - أحمد امين بک مصرى در «ضحى الاسلام» ج ٣ ص ٢٦٩ از جمله در أحوالات هشام بن حکم گويد: مردى ملحد به نزد وى آمد و گفت: من قائل به دو خدا مىباشم و چون انصاف تو را دانستهام نزد تو آمدهام و از عصبانيّت و خشم تو هم در اين موضوع هراس ندارم. هشام در حالى که مشغول پهن نمودن لباس در روى بند بود، به نزد او برخاست و گفت: حفظک الله هل يقدر أحدهما على أن يخلق شيئاً لا يستعين بصاحبه عليه؟ «خدا نگهدارت باد! آيا يکى از آن دو، قدرت دارد بر آنکه خلق کند چيزى را بدون آنکه از رفيقش بر آن خلقت کمک بطلبد؟!» گفت: آرى! هشام گفت: فما ترجو من اثنين؟! واحدٌ خلق کلَّ شىءٍ أصَحُّ لَک! «چه نيازى به دو تا دارى؟! يک خدا که براى تو همه چيز را بيافريند براى تو صحيحتر است.» آن مرد گفت: قبل از تو کسى بدين گونه سخن با من تکلّم نکرده است. تا آنکه احمد امين مىگويد: و از روى ظاهر است که او ميل به مذهب جبر دارد و پيوسته در اين باب با معتزله مناظراتى دارد همچنان که ميل به تجسيم داشته است. و در اين باره از او اقوالى نقل شده است و جاحظ در مناقشات با او با شدت عمل نموده و به جهت دفاع از معتزله در انتقاد از او خشمگين شده است. و بالجمله هشام بن حکم داراى فضيلت بزرگى است در ريختن مباحثات کلاميّه بر مذهب شيعه و کتابهاى بسيارى را در اين باره تأليف نموده است که يکى از آنها هم به ما واصل نشده است. ابن نديم گويد: بعد از، از ميان برانداخته شدن برمکىها مستتراً از دنيا رفت و بعضى گفتهاند: در خلافت مأمون
- اين کتاب نامش «الفصول المختارة» است که به قلم سيد مرتضى و از إفادات و تقريرات شيخ مفيد محمد بن محمد بن نُعمان بوده است که در مجالسى تدريس مىکرده است، به انضمام مطالبى از کتاب معروف شيخ مفيد به نام «العيون و المحاسن» که آن را نيز سيّد مرتضى در آن درج کرده است، و آن را از روى خطا به نام «فهرست» در نجف اشرف در دو جزء تجليدشده در يک مجلّد طبع کردهاند، و بعضى گفتهاند: عمداً به نام «فهرست» در نجف اشرف طبع گرديد به جهت تقيّه از حکومت بغداد که امر به مصادره کتب شيعه مىنمود.