امام شناسی ج16 و 17
جلد شانزدهوهفده از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیس علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تقدّم شیعه در جمیع علوم»، «پایگاه علمی امام صادق علیهالسلام» و «شرح حال ائمۀ چهارگانۀ اهلسنت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تقدم شیعه در جمیع علوم، و تأسیس و تدوین آن • شيعه به پيروى از ائمّۀ خود حديث را مینوشتند • شرح حال معروف کرخی و توثیق وی • سیر علوم و تاریخ شیعه در عصر جمیع اهلبیت علیهمالسلام • بلندپایگیِ پایگاه علمی امام صادق علیهالسلام • علل نامیده شدن تشیّع به مذهب جعفری • کار امام صادق علیهالسلام آفتابی نمودن اسلام حقیقی بود • آزار و اذیتهای منصور دوانیقی نسبت به امام صادق علیهالسلام • بحثی مشروح از آراء و انظار ائمۀ اربعۀ اهل سنت: مالک بن انس، ابوحنیفه، ابنادریس شافعی، احمدبنحنبل • مناقب ساختگی برای ابوحنیفه • مخالفتهای ابوحنیفه با رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلّم
مرتب سازی:
امام شناسی ج16 و 17
110و شیخ مفید: محمد بن محمد بن نُعْمَان، معروف در عصر خودش به ابْنُ الْمُعَلِّم. او شیخ شیعه و صاحب كرسى بود. داراى مصنَّفاتى مىباشد كه در فهرست مُصَنَّفاتش مذكور است. از جمله كتاب «الْبَیانُ فِى أنْوَاعِ عُلُوم الْقُرْآن». در محرّم از سنه چهار صد و نه ارتحال نمود. این مطلب را از شیخ مفید، ما از خطیب در «تاریخ بغداد» نقل نمودیم.
و محمد بن احمد بن ابراهیم بن سلیم أبىالفَضْل صَوْلى جُعْفى کوفى. معروف به صابُونى صاحب كتاب «الْفَاخِرُ فِى اللُّغَة» داراى كتاب تفسیرى است به نام «مَعَانِى تَفْسیرِ الْقُرْآنِ وَ تَسْمِیةُ أصْنَافِ كَلَامِهِ الْمَجِید». وى از مشایخ اصحاب ما شیعه امامیه مىباشد. در مصر سكونت گزید، و همانجا در سنه سیصد رحلت نمود.
اوَّلین تفسیرى كه تدوین شده و جامع جمیع انواع علوم قرآن بوده است، عبارت است از: كتاب «الرَّغیبُ فِى عُلُوم القُرآن» و آن تصنیف أبوعبدالله محمد بن عُمَر واقِدى مىباشد. ابن ندیم نصّ بر تشیع او كرده است.1
- أبوالفرج محمد بن أبى يعقوب اسحق معروف به ابن نديم در اين کتاب خود، طبع دانشگاه طهران ص ١١١ گويد: أخبار الْوَاقِدِى. أبوعبدالله محمد بن عمر الواقدى مولى الأسلميّين بنى سهم بن أسْلَم کان يتشيّع، حسن المذهب، يلزم التّقيَّة و اوست که روايت کرده است که: على عليه السّلام از معجزات پيغمبر صلّى الله عليه و آله بوده است به مثابه عصا براى موسى- على نبيّنا و عليه السلام- و به مثابه زنده کردن مردگان براى عيسى بن مريم عليه السّلام و غير ذلک از أخبار، تا آخر ترجمه احوال او. و دکتر مارسدن جونس در مقدّمه خود بر کتاب «مَغازى» واقِدِى، جزء اوّل در ضمن ترجمه و شرح احوال او در ص ١٦ تا ص ١٨ در حول و اطراف تشيّع واقدى بحث کرده است. او مىگويد: شايد وجود دو کتاب از واقدى يکى در ميلاد امام حسن و امام حسين و مقتل حسين، و ديگرى در مقتل امام حسين بالخصوص مُوهِم آن مىباشد که او شيعى است همان طور که ابن نديم بدين نظريّه متفرّد است و غير ابن نديم کسى نگفته است. در اينجا مارسدن جونس همان چند جمله و عبارت را که ما از ابن نديم ذکر نموديم نقل مىکند و سپس مىگويد: صاحب «أعيان الشّيعة» اين نظريّه را از ابن نديم نقل کرده است و بدان بر تشيّع او استدلال نموده است و ازاينجهت مىباشد که ترجمه احوال او را ذکر کرده است١ و همچنين آغابزرگ طهرانى ذکر کرده است در آنجا که از تاريخ واقدى بحث نموده است.٢ اما آنچه دهشت انگيز مىباشد آن است که طوسى [ادامه در صفحه بعد]