
امام شناسی ج16 و 17
جلد شانزدهوهفده از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیس علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تقدّم شیعه در جمیع علوم»، «پایگاه علمی امام صادق علیهالسلام» و «شرح حال ائمۀ چهارگانۀ اهلسنت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تقدم شیعه در جمیع علوم، و تأسیس و تدوین آن • شيعه به پيروى از ائمّۀ خود حديث را مینوشتند • شرح حال معروف کرخی و توثیق وی • سیر علوم و تاریخ شیعه در عصر جمیع اهلبیت علیهمالسلام • بلندپایگیِ پایگاه علمی امام صادق علیهالسلام • علل نامیده شدن تشیّع به مذهب جعفری • کار امام صادق علیهالسلام آفتابی نمودن اسلام حقیقی بود • آزار و اذیتهای منصور دوانیقی نسبت به امام صادق علیهالسلام • بحثی مشروح از آراء و انظار ائمۀ اربعۀ اهل سنت: مالک بن انس، ابوحنیفه، ابنادریس شافعی، احمدبنحنبل • مناقب ساختگی برای ابوحنیفه • مخالفتهای ابوحنیفه با رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلّم
امام شناسی ج16 و 17
31...1
- [ادامه تعلیقه صفحه قبل] مىفرموده، و اصحاب را تعليم مىداده است.
و ما در اينجا براى مزيد اطّلاع ترجمه عين گفتار وى را ذکر مىکنيم: صيغههاى تشهّد:
تَشَهّد ابن مَسْعُود: در «صحيح» بخارى و «صحيح» مسلم از عبد الله بن مسعود روايت است که او گفت: در حالى که دست من در دست رسول خدا بود، به من صيغه تشهّد را تعليم فرمود همان طورى که سوره قرآن را تعليم مىنمود:” التَّحِيَّاتُ لِلّهِ وَ الصَّلَوَاتُ وَ الطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْک أيُّهَا النَّبِىُّ وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ. السَّلَامُ عَلَيْنَا وَ عَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ. أشْهَدُ أنْ لَا إلَهَ إلَّا اللهُ، وَ أشْهَدُ أنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ.” و اصحاب سنن نيز بدين گونه از ابن مسعود روايت کرده اند.
و در روايتى است که: پيامبر تشهّد را به من کلمه به کلمه تلقين فرمودند. و در روايت دگرى است که: چون اين را بگفتى، يا بجا آوردى نمازت را بجا آوردهاى! و اين طريق را أبوحنيفه و أحمد و أصحاب حديث و اکثر علماء اختيار کردهاند.
تشهّد ابن عبَّاس: مسلم و اصحاب سنن از ابن عباس و همچنين شافعى در کتاب «الامّ» از ابن عباس روايت کردهاند که: وى گفت: دأب رسول خدا چنين بود که همان طور که سوره قرآن را به ما تعليم مىداد، تشهّد را نيز تعليم مىداد و مىفرمود: بگوئيد:” التَّحِيَّاتُ الْمُبَارَکاتُ الصَّلَوَاتُ الطَّيِّبَاتُ لِلّهِ. السَّلَامُ عَلَيْک أيُّهَا النَّبِىُّ وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ. السَّلَامُ عَلَيْنَا وَ عَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ. أشْهَدُ أنْ لَا إلَهَ إلَّا اللهُ، وَ أشْهَدُ أنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللهِ.”
تشهّد عمر بن الْخَطَّاب: مالک در «موَطَّأ» از ابن شهاب از عروة بن زُبَير از عبد الرَّحمن بن عبد القارى روايت کرده است که او از عمر بن خطّاب شنيد که بر فراز منبر مىگفت: بگوئيد:” التَّحِيَّاتُ الزَّاکيَاتُ لِلّهِ. الطَّيِّبَاتُ الصَّلَوَاتُ لِلّهِ.”
و در روايت سَرَخسى به طورى که در «مبسوط» آمده است اين طور مىباشد:” التَّحِيَّاتُ النَّامِيَاتُ الزَّاکيَاتُ الْمُبَارَکاتُ الطَّيِّبَاتُ لِلّهِ.”
مالک گفته است: با فضيلتترين تشهّد تشهّد عمر بن خطّاب است، براى آنکه عمر آن را بر بالاى منبر در حضور صحابه گفته است، و صحابه اجماعاً بر وى انکار نکردهاند. اين روايت را أبو داود و ابن مردويه مرفوعاً آوردهاند.
تشهّد أبوسعيد خُدْرى:” التَّحِيَّاتُ الصَّلَوَاتُ الطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْک أيُّهَا النَّبِىُّ وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ. السَّلَامُ عَلَيْنَا وَ عَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ. أشْهَدُ أنْ لَا إلَهَ إلَّا اللهُ، وَ أشْهَدُ أنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللهِ.” أبو سعيد گفته است: عادت ما بر آن بود که غير از قرآن و تشهّد را نمىنوشتيم.1
تشهّد جابر: و در حديث جابر که مرفوعاً نزد نسائى و ابن ماجه و ترمذى در عِلَل آمده است، بدين لفظ مىباشد:” کانَ رَسُولُ اللهِ يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ کمَا يُعَلِّمُنَا السُّورَةَ مِنَ الْقُرآنِ: «بِاسْمِ اللهِ، وَ بِاللهِ [ادامه در صفحه بعد]
- [ادامه تعلیقه صفحه قبل] مىفرموده، و اصحاب را تعليم مىداده است.
