امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهل‌بیت» و «تفاوت نفوس اهل‌بیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیه‌السلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حق‌التألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانه‌ها توسط برخی از اهل‌سنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیه‌السلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علی‌اکبر و علی‌اصغر علیهما السلام
امام شناسی ج15
215وَ أهْلَکنَا جَحَاجِحَ1 مِنْ قُرَیشٍ *** فَأمْسَی ذِکْرُهُمْ کَحَدِیثِ أمْسِ ١ وَ کُنَّا اسَّ مُلْکِهِمُ قَدِیماً *** وَ مَا مُلْکٌ یقُومُ بِغَیرِ اسِّ ٢ ضَمِنَّا مِنْهُمُ نَکْلًا وَ حُزْناً *** وَ لَکِنْ لَا مَحَالَةَ مِنْ تَأسِّ ٣ ١ ـ «ما بزرگواران پیشقدم در مکارم اخلاقی را از قریش هلاک کردیم، و بنابراین نامشان و یادشان مانند وقایع دیروز گذشته، از میان برداشته شد.
٢ ـ و ما از قدیم الأیام اسّ و اصل حکومتشان بوده‌ایم، و مگر می‌شود حکومتی بدون اسّ واصل بر پا باشد؟!
٣ ـ ما از آنان عقوبت و اندوهی را دریافت داشتیم و تحمل کردیم که بناچار باید به خودشان تأسّی کنیم و آن را تلافی نماییم.»
آیا از ایشان نبود آن کس که در مقابل سر زیدِ به دار زده شده، در مدینه ایستاد و گفت:
ألَا یا ناقِضَ الْمِیثَا *** قِ أبْشِرْ بِالَّذِی سَاکا ١ نَقَضْتَ الْعَهْدَ وَ الْمِیثَا *** قِ قِدْماً کان قُدْمَاکا ٢ لَقَدْ أخْلَفَ إبْلِیس الَ *** ـ ذِی قَدْ کانَ مَنَّاکا ٣2 ١ ـ «هان! ای شکننده عهد و پیمان! بشارت باد تو را به گزندهائی که به تو رسیده است و حالت را تباه نموده است!
٢ ـ تو عهد و پیمان را شکستی! و از قدیم الأیام دو مرد شجاع از خاندان تو، پیمان‌شکن بوده اند! (مراد حضرت سید الشّهداء و حضرت امیر المؤمنین علیهما السّلام هستند)!
٣ ـ تحقیقاً ابلیسی که تو را به آرزوهای باطل واداشته بود با تو خلف وعده نمود.»
علّامه امینی درباره یحیی بن زید گوید: و امَّا یحیی بن زید، او را ولید بن یزید بن عبد الملک در سنه ١٢٥ کشت. با او سَلَم بن أحْوَز هِلالی جنگ کرد و به سوی
- الْجَحْجَح و الْجَحْجَاح: السّیّد المسارع فی المکارم. جمع الاوّل جَحَاجح و جمع الثانی جَحَاجیح و جَحَاجحة. (أقرب الموارد)
- «الغدیر»، ج ٣، ص ٦٩ تا ص ٧٧.