امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهل‌بیت» و «تفاوت نفوس اهل‌بیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیه‌السلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حق‌التألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانه‌ها توسط برخی از اهل‌سنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیه‌السلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علی‌اکبر و علی‌اصغر علیهما السلام
امام شناسی ج15
212راجع بدین مطلب از أئمّه ما بسیار است.
اشعار بلندپایه شعرای اهل بیت در مرثیه و مدیحه زید
علّامه کاظمی در «تکمله» گوید: جمیع علماء اسلام اتّفاق نموده‌اند بر جلالت و وَرَع و فَضْل زید. تا آنکه گوید: سدیف بن مَیمُون در قصیده‌اش گوید:
لَا تُقِیلَنَّ عَبْدَ شَمْسٍ عِثَاراً *** وَ اقْطَعُوا کلَّ نَخْلَةٍ وَ غِرَاسِ ١ وَ اذْکرُوا مَصْرَعَ الْحُسَینِ وَ زَیدٍ *** وَ قَتِیلًا بِجَانِبِ الْمِهْرَاسِ ٢ ١ ـ «از اولاد عبد شمس (بنی امیه و بنی مَروان) أبداً لغزشی و خطائی را إغماض نکنید، و هر درخت نخل و درخت با ریشه و اصل را از بیخ و بن ببرید!
٢ ـ و به یاد آورید محل فرو افتادن حسین و زید را، و کشته‌ای که در کنار مِهْراس1 بر زمین افتاده است.»
تا آنکه گوید: وزیر صاحب بن عَبَّاد، مقطوعه‌ای را سروده است که ابتدایش این است:
بَدَی مِنَ الشَّیبٍ فی رَأسِی تَفَارِیقُ *** وَ حَانَ لِلَّهْوِ تَمْحِیقٌ وَ تَطْلِیقُ ١ هَذَا فَلَا لَهْوَ مِنْ هَمٍّ یعَوِّقُنِی *** بِیوْمِ زَیدٍ وَ بَعْضُ الْهَمِّ تَعْوِیقُ ٢ ١ ـ «موهای سپیدِ متفرّق و متشتّت در سر من پیدا شد، و دوره آن رسید که عیش و لهو به کلّی نابود و رها گردند.
٢ ـ این به جهت آن است که: من عیشی و لهوی ندارم از غصّه و اندوهی که مرا از عیش و خوشگذرانی بازداشته است به علت پیدا شدن روز زید و معرکه زید. و بعضی از هموم و غصّه‌ها انسان را از عیش باز می‌دارد.»
تا آنکه گوید: و شیخ میرزا محمد علی اوردوبادی قصیده‌ای در مدیحه و رثاء او گفته است که مطلعش این است:
أبَتْ عَلْیاؤُهُ إلَّا الْکرَامَةْ *** فَلَمْ تُقْبَرْ لَهُ نَفْسٌ مُضَامَة - مِهْراس، آبی است در کوه احد، و مراد از کشته در آن، حمزة بن عبد المطلّب سلام الله علیهما می‌باشد.