امام شناسی ج15

معرفت امام و به اصطلاح این دوره از نوشتجات با امام‌شناسی دارد.

 ما در اینجا مطالب زبده و برگزیده‌ای را متفرّقاً از ایشان ذکر می‌کنیم، و در پایان سر هم جمع‌بندی نموده و انشاء الله تعالی به نتیجه غائیه خواهیم رسید:

 محمد بن یعقوب کُلَینی قدس سره در کتاب «کافی»، در باب: مَا یفْصَلُ بِهِ بَینَ دَعْوَی الْمُحِقِّ وَ الْمُبْطِلِ فِی أمْرِ الإمَامَةِ «بابی که در آن ما بین مدّعی حقّ، و مدّعی باطل در امر امامت فرق داده می‌شود» روایات کثیری را ذکر نموده است و محصّل و خلاصه آن این می‌شود که: در زمان هر یک از أئمّه طاهرین ـ سلام الله علیهم أجمعین ـ کسانی از علویین بوده‌اند که مردم و امام وقت خود را به بیعت با خود می‌طلبیده‌اند:

 محمد بن حَنَفِیه‌، حضرت زین العابدین علیه السّلام را به امامت خود فرا خواند.

 زید بن علیّ بن الحسین‌، حضرت باقر العلوم علیه السّلام را به قیام به شمشیر دعوت کرد.

 عبد الله مَحْض‌ و پسرش‌ محمّد، حضرت صادق علیه السّلام را به پیروی و بیعت با محمد فرا خواندند.

 عبد الله بن جعفر، امامت را از آن خود می‌دانست.

 یحیی بن عبد الله مَحْض‌، حضرت موسی بن جعفر علیهما السّلام را به خویشتن دعوت نمود.¹

 علّامه امینی گوید: و امّا عبد الله محض، پس احادیث در مدحش و ذمّش اگرچه با یکدیگر برخورد دارند، الَّا اینکه نهایت نظر شیعه راجع به وی همان است که سید الطَّائفة: سید بن طاوس در «اقبال» خود ص ٥١ اختیار نموده است، از صلاحش و حسن عقیده‌اش و قبولش امام صادق علیه السّلام را.

 ابن طاوس از اصل صحیحی از اصول شیعه مکتوبی را از حضرت امام صادق علیه السّلام ذکر نموده است که در آن عبد الله را به عبد صالح توصیف نموده‌اند، و برای وی و