امام شناسی ج15

دوم از طریق سید أجلّ.

 بلکه می‌توان گفت: حتماً قائل حَدَّثنا هم عمید الرُّؤساء ممکن است بوده باشد، و هم ابن سَکون به سه دلیل:

 اوّل گفتار میرزا عبد الله افندی که خِرّیت فنّ رجال و درایه است. او می‌گوید: الْحَقُّ عِنْدِی أنَّ الْقَائلَ بِهِ کلَاهُمَا.¹

 دوم گفتار محدّث جزائری که وی نیز از مفاخر علماء متتبّعین ما محسوب می‌گردد. او می‌گوید: وَ کلَاهُمَا حَسَنٌ لِمَا یظْهَرُ مِنْ کتُبِ الإجَازَاتِ مِنْ أنَّهُمَا یرْوِیانِ الصَّحِیفَةَ الشَّرِیفَةَ عَنِ السَّیدِ الأجَلِ‌².

 سوم شهادت مجلسی اوّل ملّا محمد تقی در ضمن بعضی از اجازات خود که فرموده است: و رَواه علیُّ بن سَکون عن السَّید الأجلِّ.³

 جائی که اینها می‌گویند: در کتب اجازات ما وارد است که: هر دو نفر آنها علی بن سکون و عمید الرُّؤساء صحیفه را از سید أجَلّ روایت نموده‌اند، در این صورت انحصار جزم به گوینده حدَّثنا به یکی از آنها غیر دیگری مجوّزی ندارد.

 بنابراین گوینده حَدَّثنا که راوی صحیفه می‌باشد، دو نفر می‌باشند، نه یک نفر مجهول.

 ثالثاً ـ بسیاری از أعلام و أعاظم علمای شیعه بدون واسطه خودشان صحیفه کامله را از سید أجَلّ روایت کرده‌اند، و بنابراین، روایت آن از سید أجلّ منحصر به عمید الرُّؤساء و ابن سَکون نمی‌باشد.

 و با دقت در مشیخه و اجازات کتاب «بحار الأنوار» که حقّاً حاوی مطالب نفیسه‌ای است این مرام مشهود می‌گردد، و ما اینک در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌نمائیم: