امام شناسی ج15

 حدیث کرد برای ما شیخ أجلّ امام سعید أبو علیّ حسن بن محمد بن حسن طوسی ـ تا آخر إسنادی که در این نسخه در حاشیه مکتوب بوده است.¹

 و در توضیح این عبارت محدّث جزائری گوید: و امَّا نسخه‌ای که در حاشیه نوشته شده است و ابتدایش گفتار حَدَّثنا شیخ أجلّ‌ می‌باشد، همان نسخه‌ای است که آن را فاضلِ سَدِیدی از نسخه ابن ادریس برای بیان اختلاف در سند میان آن و میان نسخه ابن سکون نقل نموده است. و ما در بسیاری از نسخه‌ها یافتیم که: آن را در اصل و متن نوشته بودند، و قائل در حدّثنا در آن ابن ادریس می‌باشد.²

 و بناءً علیهذا مجموع نسخه‌هائی را که میر داماد به دست می‌دهد سه نسخه می‌باشد:

 اوّل نسخه عمید الرُّؤساء با روایت سید أجَلّ.

 دوم نسخه ابن سَکون با روایت ابن اشناس بَزّاز.

 سوم نسخه سَدیدی با روایت از ابن إدریس، از ابو علی حسن بن محمد طوسی، (پسر شیخ طوسی).

 با دقّت و تأمّل در آنچه گفته شد، نمی‌توان نُسَخ صحیفه را که مصدَّر به حَدَّثنا می‌باشند منحصراً از عمید الرُّؤساء به حساب آورد، زیرا:

 اوّلًا روایت عمید الرُّؤساء از سید أجَلّ مسلَّم است، و لیکن روایت او غیر از عبارت حَدَّثنا می‌باشد، و چه دلیل داریم که: عین لفظ حَدَّثنا از علی بن سَکون نبوده باشد؟!

 ثانیاً طریق روایت ابن سَکون از ابن اشناس بزّاز که مُسَلَّماً طریق دگری است، نفی روایت او را با سند جداگانه‌ای از سید أجَلّ نمی‌کند. چه اشکال دارد که: علی بن سَکون با دو طریق روایت، صحیفه را روایت نموده باشد: اوّل از طریق ابن اشناس،