امام شناسی ج15

حدیث یا حضرت باقر، و یا حضرت صادق علیهما السّلام می‌باشد، لیکن در خصوص هر یک از آنها شک دارید، بدان حدیث عمل نمی‌نمائید و جزء محتملات در بوته انزوا می‌گذارید؟! و یا آنکه بعینها مانند روایتِ از خصوص یکی از آنها عمل می‌کنید؟!

اختلاف علماء در قائل «حدَّثنا» در اوّل صحیفه‌

 آیا تفاوتی در میان قائل حدّثنا و انحصار شبهه میان یکی از این دو شاخص، و در میان راوی احدهما علیهما السّلام و انحصار شبهه میان یکی از آن دو امام موجود است؟!

 ثانیاً ـ بعضی از اعلام همچون مدرّس چهاردهی (ره) گفته‌اند: عمید الرُّؤساء و ابن سَکون مساوی هستند و می‌توانند هر دو نفر باشند¹ و بعضی جِدّاً گفته‌اند: قائل حدّثنا هر دو نفر می‌باشند همچون میرزا عبد الله افندی که در کتاب خود گفته است: و حقّ نزد من آن است که: قائل بدین کلام هر دوی آنها هستند، به علّت آنکه هر دو در درجه واحد می‌باشند، و به علّت آنکه هر دو از تلامذه ابن عَصَّار لغوی هستند.²

 و همچون محدّث جزائری در شرح صحیفه خود گوید: هر دو قول نیکو است، زیرا از کتب اجازات ظاهر می‌شود که: هر دو نفر آنها صحیفه شریفه را از سید أجَلّ روایت کرده‌اند³.

 شیخ بهاء الدّین عاملی می‌گوید: تحقیقاً ابن سکون می‌باشد، و بر این مرام اصرار دارد، و با شدّت قول به آنکه از عمید الرُّؤساء است را رد می‌کند.⁴

 سید محمد باقر استرآبادی مشهور به میر داماد صریحاً آن را از عمید الرُّؤساء می‌داند. وی در شرح صحیفه خود گوید: و لفظ حدَّثَنا در این طریق برای‌