
امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهلبیت» و «تفاوت نفوس اهلبیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیهالسلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حقالتألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانهها توسط برخی از اهلسنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیهالسلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علیاکبر و علیاصغر علیهما السلام
امام شناسی ج15
58نام گذارد ـ . انتهی
شیخ حرّ «صحیفة ثانیة» خود را از اصول معتمده نزد خود که در هامش نسخه ذکر کرده است گردآوری نموده است و زمان خاتمهاش سنه ١٠٥٣ در ماه رمضان بوده است ...1
صحیفه ثالثه سجّادیه، تدوین میرزا عبد الله أفَنْدی
صحیفه ثالثه سجّادیه، تدوین میرزا عبد الله أفَنْدی
صاحب ریاض العلماء، من أخَصِّ تلامیذ علّامه مجلسی
فاضل متبحّر میرزا عبد الله پسر میرزا عیسی پسر محمّد صالح تبریزی اصفهانی معروف به افندی از اعلام قرن دوازدهم میباشد، که در آن صحیفه بر شیخ محدّث حرّ عاملی، ادّعای استقصاء أدعیه حضرت سجّاد علیه السّلام را در صحیفه ثانویه خود، ردّ نموده است و در طهران طبع گردیده است، و جمیع محتویاتش در ضمن أدعیه صحیفه خامسه آمده است، و نامش در «الذَّریعة» به عنوان: «الدُّرَرُ المنظومة المأثورة» گذشت، و در سنه ١٣٦٤ هجریه قمریه به طبع رسیده است.2و3
- «الذّریعة الی تصانیف الشّیعة» ج ١٥ ص ١٩ و ص ٢٠ تحت شماره (٩٦). مرحوم صاحب «ذریعة» در پایان ترجمه گوید: صحیفه شیخ حرّ در ایران طبع شد، و نسخه اصل با حواشی آن در خزانه میر حامد حسین در هند میباشد. این صحیفه در بمبئی در سنه ١٣١١ با اسقاط حواشی در طبع، به طبع رسید.
- «الذّریعة» ج ١٥، ص ٢٠ تحت شماره (٩٧).
- در رساله «زهر الرّیاض فی ترجمة صاحب الریاض» تألیف آیة الله مرعشی رحَمَه اللهُ که در مقدّمه جلد اوّل «ریاض العلماء» طبع شده است از جمله گویند: أفندی لفظ ترکی جغتائی یا مغولی میباشد و معنی آن شخص با تشخّص و مرد عظیم الشأن است و سبب اشتهار مؤلّف بدان لفظ این بوده است که: وی در نزد سلطان عثمانی جلیل القدر و رفیع المنزله بوده است به طوری که از برای او کرسی مخصوص بوده است در اسلامبول که نزد وی بر روی آن مینشسته است و منزلت او نزد سلطان به گونهای بوده است که چون از سلطان درخواست عزل شریف مکه را نمود سلطان او را اجابت کرد و شریف را عزل کرد و سلطان به جهت تعظیم و تکریم شأن او، وی را به أفَنْدی خطاب میکرد و از اینجا بود که بدین لقب مشهور شد. و از جمله گوید: کلمات مورّخین در تعیین مدّت اسفار و سیاحتهایش در أقطار جهان مختلف است: بعضی سی سال، و بعضی بیست سال، و بعضی نصف عمرش را معیّن نمودهاند. ممالک و أقطاعی که مسلّماً در آنها وارد شده است: مصر، و حجاز، و یمن، و عراق، و لبنان، و سوریا، و ایران، و افغان، و ترکستان، و هند، و سِند، و حضرموت، و اندونزیا، و ترکیه، و گرجستان، و ارمنستان، و تاشکند، و کشمیر و غیرها میباشد. در این بلاد با علمای ایشان با اختلاف مذاهب و تشتّت آرائشان اجتماع مینمود و افاده میکرد، و استفاده میبرد. و از جمله گوید: «الصحیفة الثانیة العلویة» از مصنّفات اوست. و از جمله گوید: وفاتش در سنه ١١٣٠ بنابر تعلیقه «اجازه کبیره جزائری» و «تذکرة القبور» علّامه معاصر مهدوی اصفهانی، واقع شده است. و در تخت فولاد اصفهان و بنا بر خبر بعضی از موثّقین در حوالای قبر فاضل هندی میباشد. و از جمله گوید: و از آنچه که دلالت بر تبحّر و احاطه او به علوم دارد آن است که: استادش علّامه مجلسی در آخر «بحار» مکتوبی را ذکر میکند که محصّل آن این است: این نامهای است که بعضی از افاضل تلامیذ ما به ما نوشتهاند و مضمونش آن است که: مناسبتر آن است که این حدیث در باب فلان از «بحار»، و آن حدیث در باب فلان قرار گیرد و هکذا. و من نسخهای از بعضی مجلّدات «بحار الانوار» را دیدهام که از آن این طور ظاهر بود که: تألیف آن تحت نظر این عالم جلیل و سید نبیل بوده است، و از جمله گوید: از اجازه کبیره علامه سید عبد الله جزائری پیداست که: او اصل کتاب «بحار» و مجلّداتی را که به خطّ علامه مجلسی است در نزد افندی در وقتی که به عنوان میهمان به خانهاش در شوشتر وارد شده بود مشاهده کرده است.
