امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهلبیت» و «تفاوت نفوس اهلبیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیهالسلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حقالتألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانهها توسط برخی از اهلسنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیهالسلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علیاکبر و علیاصغر علیهما السلام
مرتب سازی:
امام شناسی ج15
54ملحقات صحیفۀ سجّادیه
بزرگان از أساطین علم و حدیث در صدد برآمدهاند تا آن ادعیه را پیدا کرده و به صحیفه ملحق سازند ـ البته به عنوان مُلْحَقات نه به عنوان ادخال در میان خود أدعیه ـ تا در عین دعاهای آن دخل و تصرّفی به عمل نیامده باشد.
حقیر در نسخه خطّیه صحیفه کامله که با حواشی آن به امضای ملّا محسن فیض کاشانی میباشد، و از پدر به اینجانب رسیده است، و تاریخ پایان کتابتش سنه ١٠٩١ هجریه قمریه1 است دیدهام که: پس از ختم أدعیه به عنوان مِمّا یلْحَق به، ملّا تقی صوفی زیابادی قزوینی که از شاگردان شیخ بهائی خود را معرّفی میکند چهارده دعا ذکر کرده است که از کتب معتبره آن را جمعآوری نموده است.2و3
- حقیر با کمال دقت در لیله هشتم شهر جمادی الاولی سنه یکهزار و چهارصد و سیزده، هجریّه قمریّه این نسخه را مطالعه و بررسی نمودم. و چون بعضی از مطّلعین حواشی را به خطّ خود مرحوم فیض میدانستند و حتی با خطّ خود در پشت اوّل صفحه کتاب مرقوم داشتهاند، نتیجه فحص بنده در آن شب این بود که: ١ ـ حواشی آن از منشأت مرحوم فیض میباشد. چون با شرح فیض مطبوع در سنه ١٣١٧ به ضمیمه «نور الأنوار» سید نعمت الله جزائری تطبیق شد کاملًا یکسان بود. ٢ ـ تولّد محقّق فیض در چهارم شهر صفر سنه ١٠٠٧ و وفاتش در بیست و دوم شهر ربیع الآخر سنه ١٠٩١ بوده است. و چون تاریخ انتهای کتابت این صحیفه در پانزدهم شهر ربیع الآخر سنه ١٠٩١ است. بنابراین رحلت مرحوم فیض یک هفته پس از پایان کتابت بوده است. اما از آنجا که تاریخ خاتمه شرح صحیفه در مورّخه «تَمَّ شرح الدّعاء» (١٠٥٤) بوده است به طوری که از نسخه خطّی حقیر، و نسخه مطبوع، و عبارت «الذّریعة» در شرح صحیفه پیداست، علیهذا میان کتابت این نسخه تا تاریخ پایان شرح، سی و هفت سال فاصله دارد و بر این اساس نمیتواند این شرح به خطّ خود مرحوم فیض بوده باشد. به چند دلیل (که حقیر در آنجا سه دلیل را ذکر نمودهام) و از مجموع آنچه ذکر شد به دست میآید که: این حواشی تحقیقاً از خود مرحوم فیض میباشد و تحقیقاً در زمان حیات وی نوشته شده است ولی بخطّ خود او نمیباشد.
- عین عبارات وی این طور است: بسم الله الرحمن الرحیم، الحمد للّه و سلامٌ علی عباده الذّین اصطفی. و امّا بعد فیقول الفقیر الی الله الغنیّ محمّد بن مظفّر المدعو بتقی الصوفی الزّیابادی القزوینی أوزعه الله شکر نعمته: لمّا وُفِّقت بقراءة الصّحیفة الکاملة لسیّد العابدین علیّ بن الحسین بن علی بن أبی طالب سلام الله علیه و آبائه و أبنائه المعصومین علی شیخی و استادی و من الیه فی العلوم الشریعة استنادی شیخ المحقّقین و وارث علوم الأنبیاء و المرسلین حجّة الاسلام و المسلمین بهاء الملّة و الحقّ و الدّین محمّد بن حسین بن عبد الصّمد الحارثی العاملی أدام الله برکته علی المسلمین و أخذت الاجازة منه، اطّلعت علی بعض الأدعیة المنسوبة الیه علیهِالسَّلام ممّا الحق بالصّحیفة المذکورة أو لم یلحق فالتمس منّی بعض الاحبّاء من المؤمنین أن أجمعها فی مجموع یکون سَهْل المأخذ. فاستخرتُ الله تعالی و أوردتُ فی هذا المجموع من أدعیته علیْهِالسَّلام ما تیسَّر لی إیراده حسب ضیق الوقت و کثرة الشُّغل و توزّع البال ممّا کان أودعه أئمَّة الدّعاء فی کتبهم کالکافی لثقة الاسلام محمّد بن یعقوب الکلینی و من لا یحضره الفقیه لرئیس المحدّثین محمّد بن بابویه القمّی رَحَمهُالله و التّهذیب و المصباح لشیخ الطائفة محمّد بن حسن الطّوسی رَحَمهُالله و مهج الدّعوات لِلسَّیِّد الأیِّد رضی الدِّین علی بن طاوس رَضِی اللهُ عنهُ سائلًا من الله المغفرة لی و لجمیع المؤمنین و المؤمنات.
- ظاهراً یک نسخه مشابه نسخه خطّی صحیفه حقیر به دست آیة الله مرعشی رسیده است که در ص ٣٥ و ص ٣٦ از مستدرکات خود بر مکتوب استاد سید محمّد مشکوة در مقدّمه صحیفه با شرح بلاغی بدان بدین گونه تصریح دارند: و از نعمتهای الهی بر من آن است که: کتابی به نام ملحقات صحیفه یافتم که مؤلّف آن شیخ ثقه محمّد بن مظفّر مدعوّ به تقی زیابادی قزوینی، ساکن و مدفون سمنان و از أجلّه شاگردان شیخنا البهائی است و در آغاز کتاب ذکر کرده که: پس از آنکه صحیفه کامله را نزد استادم (یعنی شیخ بهائی) خواندم و شیخ مرا در روایت آن اجازه داد، به قسمتی از ادعیه منسوبه به حضرت سجّاد علیهِالسَّلام که به صحیفه ملحق شده دست یافتم .... تاریخ پرداختن از تألیف این کتاب سال ١٠٢٣ است و نسخه مرویّه نزد من موجود است.