امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهلبیت» و «تفاوت نفوس اهلبیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیهالسلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حقالتألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانهها توسط برخی از اهلسنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیهالسلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علیاکبر و علیاصغر علیهما السلام
مرتب سازی:
امام شناسی ج15
26به مدّت درازی بوده است، بنابراین مراد سیوطی از اهل سنّت میباشد؛ با آنکه پیش از ابو حنیفه جماعتی از فقهای شیعه تصنیف در علم فقه نمودهاند، مانند قاسم ابن محمد بن أبی بکر تابعی، و سعید بن مُسَیب فقیه قرشی مَدَنی، یکی از فقهای ششگانه، متوفّی در سنه نود و چهار که تولّد وی در زمان خلافت عمر بن خطّاب بوده است.
قرابت حضرت صادق علیه السّلام با قاسم بن محمد بن ابی بکر
و قاسم بن محمد بن ابی بکر در سنه صد و شش بنابر قول صحیح وفات کرده است. او جدّ مادری مولانا امام جعفر صادق علیه السّلام بود؛ چون مادر حضرت: امّ فَرْوَه دختر قاسم بود.
و او با دختر امام زین العابدین علی بن الحسین علیهما السّلام تزویج نموده بود.1
- مرحوم سید حسن صَدْر به همین عبارت در «تأسیس الشِّیعة» ص ٢٩٨ در ترجمه سعید بن مسیّب ضمناً ذکر نموده و گفته است: قلتُ: و القاسم بن محمّد بن أبی بکر .... کان تزوّج بنت الامام زین العابدین علی بن الحسین علیهمالسلام. اقول: آنچه از تواریخ بر میآید آن است که: حضرت امام زین العابدین با قاسم بن محمّد پسر خاله بودهاند. زیرا دو دختر یزدجرد شهریار ایران را حضرت ابا عبد الله الحسین و محمّد بن ابی بکر به نکاح خویش درآوردند. از زوجه حضرت سید الشّهداء علیه السلام حضرت امام زین العابدین و از زوجه محمّد، جناب قاسم به دنیا آمدند. بنابراین، این دو بزرگوار با یکدیگر پسر خاله شدند. حضرت سجاد علیهالسّلام امّ عبد الله دختر حسن بن علی بن أبیطالب را به نکاح خویش درآوردند و از وی حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام پا به جهان گذاردند و قاسم بن محمّد دختر عموی خود: عبد الرّحمن بن أبی بکر را تزویج نمود و از وی امّ فرَوه به دنیا آمد. حضرت باقر علیهالسّلام ام فروه را به زنی گرفتند و از او حضرت امام بحقّ ناطق جعفر الصادق متولد شدند. و کلامی که از آن حضرت وارد است: وَلَّدَنِی أبُو بَکرٍ مَرَّتَیْنِ1 دلالت بر آن دارد. زیرا والده ماجده ایشان: امّ فَرْوَه، پدرش قاسم بن محمّد بن أبی بکر بوده و مادرش اسماء بنت عبد الرحمن بن ابی بکر بود، لهذا از طرف پدر و مادر منسوب به او میباشد. این است ترجمه احوال قاسم و امّ فَرْوه و حضرت امام زین العابدین و الصّادقین علیهمالسلام از جهت نسب.
در «تنقیح المقال» ج ٢، ص ٢٣ در ترجمه قاسم گوید: ظاهرٌ کوْنُهُ إمَامیّاً لِمَا رواه فی مَحْکیِّ قربِ الإسناد عن ابن عیسی، عن البزنطی قال: ذکر عند الرّضا علیه السلام القاسم بن محمّد خال أبیه و سعید ابن المُسیِّب، فقال: کانَا علی هَذَا الامرِ ـ إلی أن قال فی روایة اخری عن الصّادق علیه السلام إنّه قال: و کانت [ادامه در صفحه بعد]
- مرحوم سید حسن صَدْر به همین عبارت در «تأسیس الشِّیعة» ص ٢٩٨ در ترجمه سعید بن مسیّب ضمناً ذکر نموده و گفته است: قلتُ: و القاسم بن محمّد بن أبی بکر .... کان تزوّج بنت الامام زین العابدین علی بن الحسین علیهمالسلام. اقول: آنچه از تواریخ بر میآید آن است که: حضرت امام زین العابدین با قاسم بن محمّد پسر خاله بودهاند. زیرا دو دختر یزدجرد شهریار ایران را حضرت ابا عبد الله الحسین و محمّد بن ابی بکر به نکاح خویش درآوردند. از زوجه حضرت سید الشّهداء علیه السلام حضرت امام زین العابدین و از زوجه محمّد، جناب قاسم به دنیا آمدند. بنابراین، این دو بزرگوار با یکدیگر پسر خاله شدند. حضرت سجاد علیهالسّلام امّ عبد الله دختر حسن بن علی بن أبیطالب را به نکاح خویش درآوردند و از وی حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام پا به جهان گذاردند و قاسم بن محمّد دختر عموی خود: عبد الرّحمن بن أبی بکر را تزویج نمود و از وی امّ فرَوه به دنیا آمد. حضرت باقر علیهالسّلام ام فروه را به زنی گرفتند و از او حضرت امام بحقّ ناطق جعفر الصادق متولد شدند. و کلامی که از آن حضرت وارد است: وَلَّدَنِی أبُو بَکرٍ مَرَّتَیْنِ1 دلالت بر آن دارد. زیرا والده ماجده ایشان: امّ فَرْوَه، پدرش قاسم بن محمّد بن أبی بکر بوده و مادرش اسماء بنت عبد الرحمن بن ابی بکر بود، لهذا از طرف پدر و مادر منسوب به او میباشد. این است ترجمه احوال قاسم و امّ فَرْوه و حضرت امام زین العابدین و الصّادقین علیهمالسلام از جهت نسب.