امام شناسی ج15

موقعیتی دیدند که: برای حفظ خون مسلمین، و سیاستهای مکّارانه معاویه، و سستی کوفیان ـ که در شرف آن بود که حضرت مجتبی را در معرکه جنگ خودشان زنده بگیرند، و به عنوان اسیر تحویل معاویه دهند، و معاویه هم منَّت بگذارد و آزاد کند و آن حضرت را طلیق معاویه نامند و بدین عمل از زیر بار ننگ‌ أنْتُمُ الطُّلَقَاءُ بیرون رود که در روز فتح مکّه پیامبر اکرم او و پدرش ابو سفیان و سایر بنی امیه را آزاد کردند و ایشان از آن به بعد طلقاء و بندگان آزادشده رسول الله شمرده شدند او هم حضرت امام حسن را جَزَاءً بِمَا کانوا یعملون‌ اسیر کند و آنگاه آزاد کند، تا بنده آزاد شده و غلام و برده طلیق معاویه در تاریخ اسلام و عرب به یادگار بماند ـ روی این جهات و جهات دگر حضرت امام حسن علیه السّلام با مرارتی هر چه بیشتر صلح را تحمّل کردند.

 حضرت سید الشّهداء در آن زمان که دارای مقام امامت نبوده‌اند، و باید از امام زمان خود یعنی حضرت مجتبی که فقط یک سال سنَّش از او بیشتر می‌باشد تبعیت و پیروی نمایند، سکوت محض اختیار فرموده و در حفظ امامت برادرشان کوشیدند، و برای تحکیم آن اساس از هیچ سعیی دریغ ننمودند، تا ده سال بعد که معاویه توسط دختر اشعث بن قیس زوجه حضرت مجتبی او را به زهر جفا مسموم کرد اینک چون شرائط صلح از میان رفته بود و می‌توانستند با معاویه بر اساس امامت و نظریه خود بجنگند امَّا باز شرائط و موقعیت برای آن حضرت اجازه قیام را نمی‌داد و تا ده سال دیگر که معاویه به دار الهاویه واصل گشت، و یزید بر خلاف شرط صلحنامه، غاصب مقام خلافت شد، در اینجا بود که دست به شمشیر بردند. و در حقیقت واقعه عاشورا به دنباله واقعه صفّین می‌باشد که آن را معاویه، و این را یزید براساس حکومت معاویه اداره می‌کرد.

 بعضی می‌گویند: شرائط زمان و موقعیت در هنگام ارتحال امیر المؤمنین علیه السّلام و گذشتن شش ماه به طوری بود که حضرت مجتبی را وادار به صلح نمود به طوری که اگر فرضاً حضرت سید الشهداء علیه السّلام هم امام بودند صلح می‌کردند.