امام شناسی ج15

هستند در اصطلاح راویان پس از آنکه خروجش به اذن صادق علیه السّلام بر اساس مقصد عقلائی عظیم بوده باشد، و آن عبارت است از: مطالبه حقّ امامت به جهت اتمام حجّت بر مردم، و قطع عذرشان به آنکه آن حقّ مُطالبی در خارج ندارد¹.

 آری زید صحیح الرّوایة و معتبر القول است، اما نه به جهت دلیلی که ایشان می‌آورند، بلکه به جهت مطالبی که ما در اینجا ذکر نمودیم که: زید دارای مقام شامخ و رتبه‌ای بس عالی است که عنقریب است به معصوم برسد. بنابراین بحث از صدق و وثوق در گفتارشان، تجرّی و خروج از مرز یک راوی و محدّث و رجالی به شمار می‌آید.

 در اینجا که سخن به مقام و درجه زید و مقایسه آن با مقام و درجه امام معصوم رسید، سزاوار است بحثی اجمالی در خصوصیت صفات و اعمال معصوم بیاوریم تا رفع بعضی از شبهات به حول و قوّه خداوند متعال بشود.

گفتار میرزا عبد الله اصفهانی در تفاوت ائمّه‌

 آیة الله محقّق عظیم، و دانشمند متضلّع: آقا میرزا عبد الله أفندی اصفهانی که از زمره تلامیذ درجه اوّل علّامه مجلسی می‌باشد، در مقدّمه صحیفه ثالثه سجّادیه می‌گوید:

 امَّا بعد، بنده نیازمند جنایت پیشه: عبد الله بن محمد صالح اصفهانی می‌گوید: وُفور أدعیه مأثوره و کثرت مناجات مأثوره بَهِیه از مولانا: علی بن الحسین زین العابدین، و غزارت أوراد و أذکار و ندبه‌های منسوبه به او ـ صلوات الله علیه ـ چه نظمش و چه نثرش، چه طویلش و چه قصیرش، و طراوت و نضارت آنها در میان أدعیه پیغمبر و فاطمه و سایر أئمّه، و تازگی و بهجت انگیزی آنها و ظهور غایت تضرّع و ابتهال و مسکنت در آنها، و نهایت تأثیر و اجابت آن دعاها، از اموری است که: احدی از عامّه علماء فضلًا از خاصّه فضلاء، در آن شک و تردید نمی‌تواند