
امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهلبیت» و «تفاوت نفوس اهلبیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیهالسلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حقالتألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانهها توسط برخی از اهلسنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیهالسلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علیاکبر و علیاصغر علیهما السلام
امام شناسی ج15
278نهی حضرت امام صادق علیه السّلام از قیام زید، نهی الزامی نبود بلکه نهی إعافی و تنزیهی بود. و بلکه نهی ارشادی بود که مخالفت آن نه تنها او را از مقام حضرتش دور نمیکند، بلکه با وجود غیرت و عزّت و إباء زید، به وی درجه و مقام و منزلت میبخشد، و او را در رَوْح و ریحان و مقعد صدق وارد میسازد، و فقط همدرجه و همرتبه با معصومش نمیگرداند. در دقائق و لطائف و ظرائف مراحل سلوک عرفانی، و مراحل و منازل تجرّد، او را به یک درجه پائینتر نگه میدارد.
این بود حقیقت آنچه از زید شهید ـ سلام الله علیه ـ به نظر رسید. و از اینجا به دست آمد: توجیهی که بسیاری نمودهاند که: قیامش به امر حضرت صادق علیه السّلام بوده و تَقیةً برای عدم انتساب به حضرتش، این نهیها و این اخبار صادر گردیده است، صحیح و وجیه نمیباشد، همچون توجیه و نتیجه گیری مامقانی که خروج وی را به اذن امام میداند. او بعد از بحث مفصَّل در احوال و ترجمه زید میگوید:
وَ مُخَلَّصُ الْمَقَال آن است که: من زید را ثقه و معتبر میدانم و اخبار وی صحاح
