
امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهلبیت» و «تفاوت نفوس اهلبیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیهالسلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حقالتألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانهها توسط برخی از اهلسنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیهالسلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علیاکبر و علیاصغر علیهما السلام
امام شناسی ج15
277...1
- [ادامه تعلیقه صفحه قبل] گفتند: نظریّه تو راجع به أبو بکر و عمر چیست؟! زید گفت: خدا رحمتشان کند و مورد غفران قرار دهد. من از احدی از اهل بیتم نشنیدم که از آنان بیزاری جوید و درباره آنها نمیگویند مگر خیر را، و شدیدترین گفتار من آن است که: إنَّا کنَّا أحَقَّ بِسُلْطَانِ رَسُولِ الله صلّی الله علیه (و آله) وَ سَلَّمَ مِنَ النَّاسِ أجْمَعِینَ، وَ إنَّ الْقَوْمَ اسْتَأثَرُوا عَلَیْنَا وَ دَفَعُونَا عَنْهُ. وَ لَمْ یَبْلُغْ ذَلِک عِنْدَنَا بِهِمْ کفْراً. قَدْ وَلَّوْا فَعَدَلُوا فِی النَّاسِ وَ عَمِلُوا بِالْکتَابِ وَ السُّنَّةِ:
«ما از همه مردم به امارت و ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم سزاوارتر هستیم. و آن گروه خود را بر ما مقدَّم داشتند و ما را از حقِّمان منع کردند. و در نزد ما این امر موجب کفر ایشان نمیگردد. به تحقیق ولایت مردم را عهده دار شدند، و در میان مردم به عدالت رفتار کردند، و به کتاب و سنَّت عمل نمودند!» این پاسخهای زید برای آنان نیکو نبود. فلهذا بیعتش را شکستند و او را طرد کردند. زید به آنها گفت: رَفَضْتُمُونِی فِی أشَدِّ سَاعَاتِ الْحَاجَةِ؟! «آیا در این موقعیّت که شدیدترین ساعتهای نیازمندی است شما مرا طرد میکنید؟!» از آن به بعد آن گروه به رَوَافِض موسوم گشتند. و گاهی آنان به رافضه که نام ناپسندیدهای است موسوم میشوند.
و در میان شیعیان طوائفی موجود میباشند غیر از روافض، بعضی از آنان غلوّشان بیشتر و بعضی اعتدالشان بیشتر است. و از معتدلترین آنها زیدیّه هستند. همچنین معتدلترین، آنهائی هستند که میان مذهب شیعه و مذهب اعتزال را جمع نمودهاند. انتهی کلام احمد أمین، و أقول: آنچه را که به زید نسبت داده است تَبَعاً لِبَعْض المورّخین از ترحّم زید بر شیخین، و عدم برائت از آن دو، و جواز امامت آنها با وجود أفضل از ایشان، خلاف صریح مذهب شیعه و اهل البیت میباشد و زید هم که دست پرورده اهل بیت است هیچ گاه نمیتواند بر خلاف باشد. و محتمل است در آن معرکه جنگ، کلام او از روی تقیّه صادر شده باشد. و اینکه بعضی گفتهاند: در زمان قیام و تکیه به شمشیر جای تقیّه نیست، پاسخش آن است که: قیام وی در برابر بنی مروان بوده است، نه در مقابل شیخین. و چه بسا بسیاری از سپاهیانش دارای تولّی شیخین بودهاند، و انکار و تبرِّی صِرف از آنان در آن موقعیّت حسّاس از عقل و احتیاط دور بوده است. زید بن علی یکی از دو نفر راوی صحیفه سجّادیّه میباشد، و طبق سخن یحیی فرزندش، او صحیفه را میخوانده است، و از ملتزمین به قرائت أدعیه آن بوده است. در دعای چهل و هشتم از آن که راجع به عید أضْحَی و روز جمعه میباشد، حضرت در مقام ردّ و غصب خلفای اوَّلین صریحاً وارد میدان مخاصمه و منازعه میگردد آنجا که عرضه میدارد: ”اللهُمَّ إنَّ هَذَا الْمَقَامَ لِخُلَفَائک وَ أصْفِیائک وَ مَوَاضِعَ امَنَائک فِی الدَّرَجَةِ الرَّفِیعَةِ الَّتِی اخْتَصَصْتَهُمْ بِهَا قَدِ ابْتَزُّوهَا، وَ أنْتَ الْمُقَدِّرُ لِذَلِک، لَا یُغَالَبُ أمْرُک وَ لَا یُجَاوَزُ الْمَحْتُومُ مِنْ تَدْبِیرِک کیْفَ شِئْتَ وَ أنَّی شِئْتَ، وَ لِمَا أنْتَ أعْلَمُ بِهِ غَیْرُ مُتَّهَمٍ عَلَی” ـ ”ُ خَلْقِک وَ لَا لإرَادَتِک حَتَّی عَادَ صَفْوَتُک وَ خُلَفَائُک مَغْلُوبِینَ مَقْهُورِینَ مُبْتَزِّینَ، یَرَوْنَ حُکمَک مُبَدَّلًا، وَ کتَابَک مَنْبُوذاً، وَ فَرَائِضَک مُحَرَّفَةً عَنْ جِهَاتِ أشْرَاعِک، وَ سُنَنَ نَبِیِّک مَتْرُوکةً:”
«بار خداوندا! این مقام، مقام جانشینان تو و برگزیدگان تو و مواضع امَنای تو میباشد در پایه و درجه رفیعی که اختصاص دادی ایشان را بدان درجه، و الآن آن را غاصبان ربودهاند. و تو آن را مقدّر نموده بودی، کسی را یارای غلبه بر تو نیست، و از تدبیر حتمی تو ـ به هر طوری که بخواهی و به هر کیفیّت که بخواهی و تو آن را مقدر نمودی به خاطر چیزی که تو بدان داناتری، و بر خلقت و ارادهات مورد سوء ظنّ و اتّهام نیستی ـ کسی تجاوز نمیتواند بکند، تا به جائی فرمان قضا و قدر تو پیش رفت که أصفیاء و خلفاء دربارت همگی به صورت افراد شکست خورده مغلوب و مورد تعدّی واقعشده مقهور، و طرد شده و رانده شده درآمدند و اینک آن أصفیاء و برگزیدگان و آن خلفا و جانشینان تو مینگرند که در احکام تو تبدیل و تغییر رخ داده است، و کتاب توبه دور افکنده گردیده است، و أوامر و فرائض و واجباتی که الزام فرمودی از آن طریق و روشی که معیّن کردی دگرگون شده است، و سنَّتهای پیامبرت متروک گردیده است!»
ــــــــــــــــــــــــــــــ
1- لفظ «حَسَن» زیاد است. زید فرزند بلافصل حضرت امام زین العابدین علیه السلام میباشد.
- [ادامه تعلیقه صفحه قبل] گفتند: نظریّه تو راجع به أبو بکر و عمر چیست؟! زید گفت: خدا رحمتشان کند و مورد غفران قرار دهد. من از احدی از اهل بیتم نشنیدم که از آنان بیزاری جوید و درباره آنها نمیگویند مگر خیر را، و شدیدترین گفتار من آن است که: إنَّا کنَّا أحَقَّ بِسُلْطَانِ رَسُولِ الله صلّی الله علیه (و آله) وَ سَلَّمَ مِنَ النَّاسِ أجْمَعِینَ، وَ إنَّ الْقَوْمَ اسْتَأثَرُوا عَلَیْنَا وَ دَفَعُونَا عَنْهُ. وَ لَمْ یَبْلُغْ ذَلِک عِنْدَنَا بِهِمْ کفْراً. قَدْ وَلَّوْا فَعَدَلُوا فِی النَّاسِ وَ عَمِلُوا بِالْکتَابِ وَ السُّنَّةِ:
