امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهلبیت» و «تفاوت نفوس اهلبیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیهالسلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حقالتألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانهها توسط برخی از اهلسنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیهالسلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علیاکبر و علیاصغر علیهما السلام
مرتب سازی:
امام شناسی ج15
276شمشیر باید قیام کرد.
این نظریه برای زید، نقصان و عیب نبود، بلکه نسبت به نظریه حضرت امام صادق علیه السّلام نسبت تَامّ به أتَمّ، و کَامِل به أکْمَل را داشت.
هر یک از أئمّه ما ـ سلام الله علیهم أجمعین ـ در عین ولایت و عصمت، و در عین توحید و طهارت، دارای اختلافاتی در روش و سلوک همانند اختلافات مکانی و زمانی و طبعی و طبیعی بودهاند که جامع آنها فقط وصول به ولایت و توحید و فناء مَحْض در ذات احدیت و تحقّق به حاقّ حقیقت بوده است. زید اگرچه به این درجه از ولایت نرسیده بود، لیکن فی حدّ نفسه مراحل عظیمی را از عبودیت طی نموده بود، و جامع کمالات بسیاری از عوالم تجرّد بود. فقط نیاز به کشف یک حجاب داشت که وی را همدرجه و همپایه معصوم گرداند.
در این صورت دیگر زید مانند یک شیعه عادی و معمولی نبود، بلکه در أعلا ذروهای از عرفان و توحید، و مُنْغَمِر در مقام عبودیت بود. هیچ گاه نمیتوان مثل زید را با بسیاری از شیعیان که به ظاهر در مقام تسلیم و اطاعت صِرْفِ امامشان میباشند، و مقامات عرفانی و کمالات ولائی و توحیدی آنان حایز أهمیت نیست، قیاس نمود.1
- احمد امین بک مصری در «فجر اسلام» ص ٢٧٢ گوید: زیدیّه پیروان زید بن حسن بن علی بن الحسین بن علی بن أبی طالب میباشند1. و مذهبشان از همه مذاهب شیعه معتدلتر و به اهل سنَّت نزدیکتر میباشد. و این امکان دارد ازآنجهت باشد که امام زیدیّه نزد واصل بن عَطاء رئیس معتزله شاگردی کرده باشد و بسیاری از تعالیمش را از وی أخذ نموده باشد. زیرا زید قائل به جواز امامت مفضول با وجود افضل است. و گفته است: علی بن أبیطالب أفضل از أبو بکر و عمر بودهاند و لیکن با وجود این امامت ابو بکر و عمر صحیح بوده است.
و أیضاً احمد أمین در کتاب «ظهر الإسلام» ج ٤ ص ١٠٩ گوید: و از شدیدترین منازعات و خصومات میان معتزله و روافض آن است که: در روایت است که جماعت کثیری نزد زید بن علی آمدند تا با وی بیعت نمایند و اصرار فراوان بر بیعت با او و محاربه با بنی مروان داشتهاند. چون زید آماده شد که امر امارت خود را آشکار نماید، بعضی از روسای شیعه نزد او آمدند و به او [ادامه در صفحه بعد]
- احمد امین بک مصری در «فجر اسلام» ص ٢٧٢ گوید: زیدیّه پیروان زید بن حسن بن علی بن الحسین بن علی بن أبی طالب میباشند1. و مذهبشان از همه مذاهب شیعه معتدلتر و به اهل سنَّت نزدیکتر میباشد. و این امکان دارد ازآنجهت باشد که امام زیدیّه نزد واصل بن عَطاء رئیس معتزله شاگردی کرده باشد و بسیاری از تعالیمش را از وی أخذ نموده باشد. زیرا زید قائل به جواز امامت مفضول با وجود افضل است. و گفته است: علی بن أبیطالب أفضل از أبو بکر و عمر بودهاند و لیکن با وجود این امامت ابو بکر و عمر صحیح بوده است.