
امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهلبیت» و «تفاوت نفوس اهلبیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیهالسلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حقالتألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانهها توسط برخی از اهلسنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیهالسلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علیاکبر و علیاصغر علیهما السلام
امام شناسی ج15
249مأمون گفت: یا أبَا الْحَسَنِ! أ لَیسَ قَدْ جَاءَ فِیمن ادَّعَی الإمَامَةَ بِغَیرِ حَقِّهَا مَا جَاءَ؟!
«ای ابو الحسن! آیا وارد نشده است درباره کسی که ادّعای امامت کند بدون حقّ آنچه که وارد شده است؟!»
حضرت رضا علیه السّلام فرمودند: إنَّ زَیدَ بْنَ عَلِیٍّ لَمْ یدَّعِ مَا لَیسَ لَهُ بِحَقٍّ! وَ إنَّهُ کانَ اتَّقَی اللهَ مِنْ ذَاک. إنَّهُ قَالَ: أدْعُوکمْ إلَی الرِّضَا مِنْ آلِ مُحمَّدٍ صلی الله علیه و آله و سلّم. وَ إنَّمَا جَاءَ مَا جَاءَ فِیمَنْ یدَّعِی: أنَّ اللهَ نَصَّ عَلَیهِ، ثُمَّ یدعُو إلَی غَیرِ دِینِ اللهِ وَ یضِلُّ عَنْ سَبِیلِهِ بِغَیرِ عِلْمٍ.
وَ کانَ زَیدُ بْنُ عَلِیٍّ وَ اللهِ مِمَّنْ خُوطِبَ بِهَذِهِ الآیةِ: ﴿وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ، هُوَ اجْتَباكُمْ﴾.1
«زید بن علی چیزی را که حق او نبود مدّعی نشد، و او ازاینجهت از خدا پروا داشت. او گفت: من شما را دعوت میکنم به رضا از آل محمد صلی الله علیه و آله و سلّم. و آنچه وارد شده است، درباره کسی است که ادّعا کند: خداوند نصّ بر امامت او نموده است سپس مردم را به غیر دین خدا دعوت کند و جاهلانه مردم را از راه خدا گمراه گرداند.
سوگند به خداوند که زید بن علی از کسانی بود که مخاطب به این آیه شدهاند: ﴿وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ، هُوَ اجْتَباكُمْ﴾. «و جهاد کنید درباره خدا جهادی که لایق اوست. او شما را برگزیده است.»
و أیضاً در «عیون» آورده است که: زید بن علی در روز چهارشنبه خروج کرد که روز اوّل ماه صفر بود و چهارشنبه و پنجشنبه حیات داشت، و روز جمعه کشته شد در سنه ١٢١.
قیام زید بن علی و گریه حضرت صادق علیه السّلام در شهادت او
و نیز در «عیون» با اسناد خود از فُضَیل بن یسَار2 روایت کرده است که: من همان
- آیه ٧٨ از سوره ٢٢: حج.
- ظاهراً در ضبط فُضَیْل رَسَّان صحیح باشد، همان طور که ما از مامقانی از کشّی در همین مجموعه ص ٢٤٧ نقل کردیم. زیرا فضیل بن یَسار با آن مقام و موقعیّت والا بعید است که در کوفه باشد و در رکاب زید شهید نگردد، و در عدم استنصار زید او را به تمام معنی الکلمه یاری نکند، و مورد مؤاخذه حضرت واقع شود تا جائی که به او بفرمایند: شاید شما در جواز قتال اهل شام در شک بودهاید. فضیل بن یَسَار همان کسی است که حضرت به او و سه تن از مصاحبانش که در مکه مکرّمه اقامت داشتند میفرمایند: أنتم و الله نور الله فی ظلمات الارض! «سوگند به خداوند که شما نور خدا میباشید در ظلمات روی زمین!» باری این روایت مرویّه از فضیل بن یسار را در «تنقیح المقال»، ج ١ ص ٤٦٨ از صدوق در «عیون» از محمد بن الحسین (الحسن ظ) بن احمد بن الولید از محمد بن حسن صفّار از احمد بن ابی عبد الله برقی از پدرش از محمد بن حسن بن میمون از عبد الله بن سنان از فضیل بن یسار روایت میکند. و آن روایت مرویّه از فضیل رسّان را در همین موضع از کشّی در ترجمه حمیری از نصر بن صبّاح از اسحق بن محمد بصری از علی بن اسمعیل از فضیل رسّان روایت میکند، و هر دو گرچه دارای مضمون واحدی میباشند و لیکن در میان آنها نیز تفاوت موجود است. و احتمال تعدّد روایت از دو نفر راوی قوّت دارد أما آن مضمون از فضیل بن یسار بعید است کما ذکرنا، و الله العالم.
