امام شناسی ج15
جلد پانزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اهمیت صحیفۀ سجادیه و تواتر آن»، «بررسی قیامهای شیعه در زمان اهلبیت» و «تفاوت نفوس اهلبیت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • روایاتی در ترغیب به کتابت و ثبت علم • اولین مصنف در اسلام امیرالمؤمنین علیهالسلام و پس از او شیعیانش بودند • اهمیت صحیفۀ سجادیه و ضرورت انس با آن • تاریخچۀ تدوین صحیفه کاملۀ سجادیه و اثبات تواتر آن • مشروع بودن حقالتألیف و حق الترجمه • ذکر «آل» در صلوات دلالت بر اتحاد نفوس امامان با پیامبر اکرم دارد • تعصب سنیان و تحریف روایات • قتل عام شیعیان و سوزاندن کتابخانهها توسط برخی از اهلسنت • بحث از قیام علویان • شرح حالات و فضایل زید بن علی علیهالسلام و قیام وی علیه ظلم • نقد نظریه محدث قمی در بازگو نکردن برخی حقائق مسلم تاریخی بخاطر مصلحت اندیشی پنداری • اختلاف نفوس ائمۀ طاهرین • خلقت مجرد و نورانی امامان توأم با اختیار • درباره عاشورا و شهادت حضرت علیاکبر و علیاصغر علیهما السلام
مرتب سازی:
امام شناسی ج15
244کند، و آن طور که سزاوار جهاد خداوندی است در راه خدا جهاد نماید، و از رعایای خود مشکلات و گزند و دشمن را دفع کند، و از حریم خود آنچه مناسب با حرم او نیست به دور بیفکند!»
حضرت پس از آنکه مفصّلًا جواب او را دادند، در آخر میفرمایند:
أعُوذُ بِاللهِ مِنْ إمَامٍ ضَلَّ عَنْ وَقْتِهِ، فَکانَ التَّابِعُ فِیهِ أعْلَمَ مِنَ الْمَتْبُوعِ.
أ تُرِیدُ یا أخِی أنْ تُحْییَ مِلَّةَ قَوْمٍ قَدْ کفَرُوا بِآیاتِ اللهِ وَ عَصَوْا رَسُولَهُ وَ اتَّبَعُوا أهْوَاءَهُمْ بِغَیرِ هُدًی مِنَ اللهِ، وَ ادَّعَوُا الْخِلَافَةَ بِلَا بُرْهَانٍ مِنَ اللهِ، وَ لَا عَهْدٍ مِنْ رَسُولِهِ؟!
اعِیذُک بِاللهِ یا أخِی أنْ تَکونَ غَداً الْمَصْلُوبَ بِالْکنَاسَةِ، ثُمَّ ارْفَضَّتْ1 عَینَاهُ وَ سَالَتْ دُمُوعُهُ. ثُمَّ قَالَ: اللهُ بَینَنَا وَ بَینَ مَنْ هَتَک سِتْرَنَا، وَ جَحَدَنَا حَقَّنَا، وَ أفْشَی سِرَّنَا، وَ نَسَبَنَا إلَی غَیرِ جَدِّنَا، وَ قَالَ فِینَا مَا لَمْ نَقُلْهُ فِی أنْفُسِنَا!2و3
«پناه میبرم به خداوند از امام و پیشوائی که موقعیت و وقت خود را نشناسد، و بنابراین در آن وقت و موقعیت، پیرو و تابع، أعلم از پیشوا و متبوع باشد!
- ارْفَضَّ الدَّمْعُ ارفضاضاً: سال و ترشّش. یقال: ارفَضَّ عرقاً و الجرحُ سال قیحه. (أقرب الموارد)
- «اصول کافی»، ج ١ ص ٣٥٦ و ص ٣٥٧.
- از این روایت به خوبی روشن میشود که: زید از بَدْوِ امر روحیّهاش روحیه خروج بوده است، و حتّی در زمان امامت برادرش در این صَدَد بوده است. چون وفات حضرت امام محمد باقر علیهالسّلام در عصر هشام بن عبد الملک: متصدّی مقام خلافت از بنی امیّه در ٧ ذوالحجّة الحرام سنه ١١٤ بنا بر روایت محدّث قمی در «منتهی الآمال» بوده است و شهادت زید بنا بر روایت «عیون أخبار الرّضا» روز جمعه سوم شهر صفر المظفر سنه ١٢١ بوده است. بنابراین میان شهادت این دو بزرگوار شش سال و دو ماه فاصله بوده است. و قبل از این زمان، زید اراده خروج داشته است و بر این معنی نیز صراحت دارد عبارت یحیی به متوکل بن هارون که در مقدمه صحیفه سجّادیه آمده است که او گفت: قد کان عمّی محمد بن علی أشار علی أبی بترک الخروج و عرفه إنْ هو خرج و فارق المدینة ما یکون إلیه مصیر أمره. «عموی من: محمد بن علی به پدرم اشاره به ترک خروج نمود و وی را آگاه ساخت از آنکه اگر خروج کند و از مدینه بیرون رود، عاقبت کار او به کجا میانجامد.»