امام شناسی ج15

داده بود. او حاضر به بیعت نشد، و روایتی عجیب در کشته شدن خودش به دست اینها برخواند. اسمعیل را به منزلش آوردند.

 پسران معاویة بن عبد الله بن جعفر که با محمد بیعت کرده بودند، و در بیعت مسارعت نموده بودند، هنوز شب فرا نرسیده بود که به خانه اسمعیل ریختند و عموی خود را زیر لگد کشتند.

 در این حال محمد فرستاد و حضرت صادق علیه السّلام را از زندان آزاد کرد.

 ٨ ـ لشکر منصور به سرداری عیسی بن موسی آمدند، و مدینه را محاصره کردند، و محمد را حُمَید بن قَحْطَبَة کشت و اطرافیانش منهزم گشتند.¹

 فقیه و رجالی عظیم: شیخ عبد الله مامَقَانی در احوال محمد بن عبد الله بن الحسن چهار صفحه رحلی مفصّلًا بحث کرده است، و گفته است: اینکه بعضی از متأخّرین گفته‌اند: قیام زید و بنی الحسن براساس رضایت باطنی حضرت صادق علیه السّلام بوده است، ولی آن حضرت به جهت مصلحت خود از روی تقیه سکوت می‌نموده‌اند، این کلام درباره زید صحیح است به سبب اجماع اصحاب ما و اخبار مستفیضه‌ای که نزدیک است به حدّ تواتر برسد، همان طور که بعضی از آنها را در ترجمه زید ذکر نمودیم.

دفاع ابن طاوس از اعمال محمد و ابراهیم پسران عبد الله محض‌

 و امّا محمد و سائر بنی الحسن، و أفعال شنیعه آنان، ما را دلالت می‌نماید برخلاف این مرام، و عدم رضایت حضرت صادق علیه السّلام. (تا آنکه گوید:) سید جلیل ابن طاوس در کتاب «اقبال»² در صدد آن برآمده است که احوال بنی الحسن را اصلاح کند، و آنچه را که ایشان در اعمالشان با أئمّه علیهم‌السّلام مخالفت نموده‌اند حمل کند بر تقیه، برای آنکه نهی از منکرشان و اظهارشان و خروجشان به أئمّه علیهم‌السّلام نسبت داده نشود. و او برای اثبات این مقصود استدلال نموده است به ...