امام شناسی ج15

محمد مجروح را با این کیفیت در برابر خود می‌نگریست.

 زندان آن قدر تاریک بود که روز را از شب نمی‌شناختند. در اثر بوی تعفّن زندان، بدنهای یکی پس از دیگری ورم کرد و همگی در زندان بمردند.¹

 چون بنی حسن را به کوفه حمل می‌کردند، محمد و ابراهیم با عِمامه ناشناخته به صورت اعراب بیابانی می‌آمدند، و با پدرشان سخن در پنهانی می‌گفتند: و از او مشورت در خروج می‌کردند، و اذن قیام می‌طلبیدند. پدرشان عبد الله می‌گفت: شتاب و عجله نکنید تا زمانی که نهضت و قیام برای شما صورت امکان پذیرد. و می‌گفت: إنْ مَنَعَکمَا أبُو جَعْفَرٍ أنْ تَعِیشَا کرِیمَینِ، فَلَا یمْنَعْکمَا أنْ تَمُوتَا کرِیمَینِ!²

 «اگر منصور دوانیقی جلوی شما را می‌گیرد از آنکه زندگی کریمانه داشته باشید، نمی‌تواند جلوی شما را بگیرد از آنکه مردن کریمانه داشته باشید!»

 رُقَیه: دختر محمد بن عبد الله عُثمانی‌ زوجه ابراهیم بن عبد الله بن حسن بن حسن بود.

 سلیمان بن داود بن حسن می‌گوید: من هیچگاه ندیدم عبد الله بن حسن را که از آن مصائبی که به او می‌رسد، جَزَع و فَزَع کند مگر فقط یک روز. و آن هنگامی بود که شتر محمّد بن عبد الله بن عَمرو بن عثمان در حالی که او غافل بود برمید، و چون آمادگی نداشت در حالی که در دو پایش زنجیر بسته شده بود و در گردنش‌ زَمَّارَة³ (میله غلّ) بود، از شتر به زیر افتاد و آن میله غلّ و زَمَّارَة به محمل گیر کرد. من محمد را دیدم که به گردنش آویزان شده است و دست و پا می‌زند. در اینجا بود که عبد الله بن حسن گریه کرد گریه شدیدی.⁴ و حدیث کرد برای من محمد بن أبی حَرْب و گفت که: