امام شناسی ج14

مثلُ مَدْحِ الصِّدقِ و العَدْل و الإحسانِ و ذمِّ الْکِذبِ و الظّلم و الفسقِ و الفَساد.

 و قِسْمٌ یشتمل على اُصول العقائد المذکورة فى القرآنِ مثلُ التَّوحیدِ و الصِّفاتِ الإلَهیَّةِ و الرِّسالةِ و البَعْثِ و جَزَاء الأعمال.

 و قسمٌ آخر یشتمل على أحکامٍ؛ و قد اشترطوا فى أحادیث الاحکام صِحَّتَهَا.¹

 «و امّا سنّت، پس آن بعد از قرآن مهم‌ترین مصادر اسلام است. و جماعتى تجرّى كردند و آن را منكر شدند و تنها به قرآن اكتفا كردند؛ و این غلط است. چرا كه تفسیر بسیارى از قرآن در سنّت از رسول اللَه صلى اللَه علیه و آله موجود است. پیامبر جوابگوى مسائل غامضه و مشتبهاتى بود كه براى امَّت رخ مى‌داد. در سنّت است كه رسول خدا آنها را مبین مى‌سازد و مشتبهات را روشن مى‌كند. و در سنّت است تاریخ اسلام و تاریخ اعمال صحابه و طریق تنفیذشان احكام قرآن را و كیفیّت عملشان به آن احكام.

 زیرا از حدیث در مى‌یابیم: چگونه رسول خدا و اصحابش به قرآن عمل كردند؟ و چگونه در تأسیس و برپادارى حكومت شهرى و تمدّن اجتماعى بر مبادى و آئین اسلام پیروز گردیدند؟ و اخبار پیغمبر و اصحاب او و وقایع و سرگذشتشان همه در حدیث وارد شده است.

 و دسته‌اى از احادیث اخلاقى و تهذیبى مى‌باشند كه محتوى بر حكم و آداب و نصایح هستند، مانند مدح صدق و عدل و احسان و ذمّ كذب و ظلم و فسق و فساد.

 و دسته‌اى مشتمل بر اصول عقائد مذكورۀ در قرآنند مثل توحید و صفات إلهیّه و رسالت و بعث و جزاى اعمال.

 و دسته دیگرى مشتمل است بر احكام؛ و در احادیثِ احكام شرط نموده‌اند صحّت آنها را.»

 أحمد أمین بك همان دانشمند مطّلع و متضلّع و مشهور مصرى است كه كُتُب‌