امام شناسی ج14

امَّت سپرده شود پیامبر تهیّه فرمود و به دست خبیرترین آنها سپرد. آن كتاب مدوّن، وجود أقدس نائب مناب و خلیفه رسول اللَه است كه‌ أنت منّى بمنزلة هرون من موسى إلّا أنَّه لا نَبىَّ بعدى‌ دربارۀ او گفته شد. مضافاً به آنكه آن حضرت داراى صحیفه‌اى مدوّن بوده است كه تمام مسائل كلیّه و معضلات و حوادث و وقایع و منایا و بلایا در آن مضبوط بوده است، و با جمله: «قلمى و كاغذى بیاورید تا براى شما بنویسم آن چیزى را كه بعد از آن تا أبد گمراه نشوید» آن كتاب را به امَّت نشان مى‌داد. این است سنّت مدوّنه و احادیث مضبوطۀ مسطوره!

 رسول خدا صلى اللَه علیه و آله امر به كتاب نمود تا این سند مسجّل گردد و رسمى شود؛ ولى از آوردن كتاب منع كردند و جمله‌ حَسْبُنَا کتَابُ اللَه‌ را سر دادند، و آخرین لحظات عمر پیامبر گرامى با لَغَط و سخنان درهم و برهم و غوغا و سر و صدا در آن مجلس آشوب منقضى شد و آن وجود أقدس لحظاتش با ناراحتى سپرى شد تا به رفیق أعلى پیوست.

 جمله‌ إنِّى تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَینِ: کِتَابَ اللَهِ وَ عِتْرَتى أهْلَ بَیتِى‌ معرّفى همان كتاب مسطور و سنّت زنده و ثابته‌اى است كه در برابر قرآن، رسول خدا آن دو را با هم به امّت ارزانى داشت.

سخن احمد امین در نیاز به سنت‌

 دكتر أحمد أمین بَك مصرى مى‌گوید: وَ أمَّا السُّنَّةُ فَهِىَ أهَمُّ مَصْدَرٍ بَعْدَ الْقُرآنِ؛ وَ قَدْ تَجَرَّأَ قَوْمٌ فَأنْکَرُوهَا وَ اكْتَفَوْا بالْعَمَلِ بِالْقُرآنِ وَحْدَهُ. وَ هَذَا خَطَأٌ. فَفِى السُّنَّةِ تفسیرٌ کثیرٌ مِنَ النَّبىِّ صلى اللَه علیه و آله و سلّم لِلقُرْآنِ. فَقَد کانَ یُجِیبُ عَلَى أسْئِلَةِ الصَّحَابةِ فیما غَمَضَ عَلَیهِمْ وَ یُبَیِّنُ لَهُمْ مَا اشْتَبَهَ علیهم. و فیها تاریخُ الإسلامِ و تاریخُ أعمال الصَّحابة و طَریقةُ تَنْفیذِهم لأحکام القرآنِ و کیفیَّةُ عملهِم بها.

 فمِن الحدیث نعلم: کیفَ عَمِلَ الرَّسولُ و أصْحابُهُ بِالْقرآنِ؟ و کیفَ نَجَحُوا فِى تَأسیس حکومةٍ مَدَنِیَّةٍ على مَبادِى الإسلامِ. و فى الحدیث أخبارُ الرَّسولِ و أصحابِه و وقائعُهُم إلى غیر ذلک.

 و قِسْمٌ من الأحادیثِ أخلاقىٌّ تهذیبىٌّ یَحْتَوى على الحِکَم و الآدابِ و النَّصَائح‌