امام شناسی ج14

ارتحال پدر أمْجَدش هفت ساله یا نه ساله بود، و اضافه كنید كه: حدود دو سال هم كه حضرت امام رضا علیه السّلام در سفر بودند و رابطه ظاهرى در میان نبود؛ بنابراین حضرت جواد الائمّه علیه السّلام فقط پنج سال یا هفت سال پدر را ادراك كرده است.

 شما در جواب این مهم مى‌گوئید: علوم آنان علوم لَدُنِّیه مى‌باشد. امام حضور و غیبت ندارد، همان كودك چهار ساله و یا كودك پنج یا هفت ساله به واسطه انكشاف حقایق توحید و معرفت در دل او مى‌تواند امام امّت گردد، و پیشوا و مقتداى پیرمردان هشتاد و نود ساله‌اى شود كه مسلَّماً فاقد این درجه از توحید و معرفت و سعه و إحاطه كلّیه مى‌باشند، و إلّا تقدّم مفضول بر أفضل صورت مى‌گیرد و اشكال شما به ابْن أبِى الْحَدید كه: الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِى قَدَّمَ الْمَفْضُولَ عَلَى الافْضَل‌ بى رنگ خواهد شد.

 این جواب اختصاص به امام زمان و حضرت جواد ـ علیهما افضل الصّلاة و السّلام ندارد، درباره جمیع امامان از این قرار است. پس امامان داراى علم كَسْبى و داراى علم لَدُنِّى و غیر اكتسابى مى‌باشند.

 ثالثاً آیات قرآن كه علم غیب را منحصر در خدا مى‌داند بجاى خود محفوظ است، و لیكن مقصود استقلال است، ولى اگر خدا به غیر خود از جهت ظهور و مظهریت عطا كند و استقلالى در میان نباشد چه اشكالى را در برخواهد داشت؟!

 رابعاً دأب شیعه و امامان شیعه این بوده است كه: آیات قرآن همه را با هم مى‌نگریستند و عامّ و خاصّ آنها را ملاحظه مى‌نمودند. آیات حصر علم غیب در خدا عمومیت دارد، ولى آیه:

 عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى‌ غَيْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى‌ مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً. لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ وَ أَحاطَ بِما لَدَيْهِمْ وَ أَحْصى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ عَدَداً¹ خاصّ است و عموم آنها را تخصیص مى‌زند، و مُفاد و نتیجه‌اش این‌