
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
264سید امین كه امامیه جمعاً به علمش و دینش وثوق دارند جفر را به معنى علم غیب از أهل بیت نفى مىكند، و عالمى عظیم از حَنَفیها اثبات مىنماید و مىگوید: «عِنْدَهُمْ عِلْمُ مَا یحْدُثُ إلَى انْقِرَاضِ الْعَالَمِ.»
و از اینجا روشن شد كه: گفتار شیخ ابو زُهره و غیر او از كسانى كه قول به جفر را از اختصاصات امامیه دانستهاند و بدانها نسبت دادهاند كه: ایشان چنین مىدانند كه: اهل بیت از علم جفر استخراج علم غیب مىكنند، و أمثال این مطالب را كه غیر امامیه از فرق اسلامیه إدّعا مىكنند و به امامیه نسبت مىدهند، منظورى ندارند مگر آنكه تشنیع و تعییب كنند و باد فتنه و فساد برانگیخته، هوا را غبارآلود، و آب را گلآلود نمایند. همین طور است گفتارشان در دعوى تحریف قرآن، و نقص از آن، و دعواى وَحْى و إلهام به امامان.
و به همه این سخنان اضافه كن كه مسأله جفر از اصول دین و از اصول مذهب نزد امامیه نیست، بلكه تنها یك امر نقلى مىباشد به تمام معنى الكلمه مانند مسأله رجعت، هر كس برایش ثابت شود ایمان مىآورد و هر كس برایش ثابت نشود آن را ردّ مىنماید. و وى در هر دو حال مسلمان سنّى است اگر سنّى باشد و مسلمان شیعى است اگر شیعه باشد.1
در آنچه آیة اللَه سید محسن امین و شیخ محمد جواد مغْنِیه، علم جفر را به معنى خصوص علم غیب به طریق استكشاف نسبت به مواقع و وقایع آتیه نفى نمودهاند ـ البته دانستیم كه: در «اعیان الشّیعة» علم به اخبار از بعض حوادث آینده را ضمیمه مىكند، ولى در «نقض الوشیعة» بنابر نقل مغنیه آن را یكسره انكار مىنماید ـ مواضعى از محلّ تأمّل و اشكال وجود دارد، و ما قبل از آنكه آن مواضع را مشخّص سازیم لازم است به كلام مغْنِیه درباره علوم امام گوش فرا دهیم، و سپس
- کتاب «الشِّيعة فى الميزان» قسمت الشِّيعة و التّشيع، ص ٥٦ و ص ٥٧ طبع دار التعارف بيروت. و در طبع جداگانه «الشّيعة و التّشيّع» مکتبة المدرسة و دار الکتاب اللبنانى بيروت ص ٥٦ تا ص ٥٨.
