
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
241اهل البیت آن را از همدیگر به ارث بردهاند، و كسانى كه به اهل بیت انتساب دارند نیز به ارث بردهاند، و نیز از ایشان أخذ كردهاند بعضى از مشایخ كاملین.
و روش و دأب آنان چنان بوده است كه: آن را به تمام معنى الكلمه از غیر كتمان مىكردهاند و گفته شده است: بر حقیقت آن كتابْ تفهّم و تفقّه نمىتواند بكند مگر مهدى علیه السّلام كه خروج او در آخر الزّمان مورد انتظار است.
و این معنى در كتب انبیاء سالفه علیهم السلام وارد است همچنان كه از عیسى بن مریم علیه الصّلوة و السّلام نقل شده است كه فرمود: نَحْنُ مَعَاشِرَ الأنْبِیاءِ نَأْتِیکُمْ بِالتَّنْزیلِ، وَ أمَّا التَّأْوِیلُ فَسَیَأْتِیکُمْ بِهِ الْبَارْقِلیطُ الَّذِى سَیأْتِیکُمْ بَعْدِى!
«ما جماعت پیامبران براى شما تنزیل را مىآوریم، و امّا تأویل را بعداً بارقلیط (محمّد) خواهد آورد كه پس از من به سوى شما خواهد آمد!»
و نقل شده است كه: خلیفه مأمون چون عهد خلافت را پس از خود به علىّ بن موسى الرّضا علیه السّلام تفویض كرد و نامه پیمان و عهدنامه را نوشت، امام علىّ بن موسى الرّضا در پایان آن نامه نوشتند: نَعَمْ، إلَّا أنَّ الْجَفْرَ وَ الْجَامِعَةَ یَدُلَّانِ عَلَى أنَّ هَذَا الْأمْرَ لَا یَتِمُّ .
. آرى، و لیكن جفر و جامعه دلالت دارند بر آنكه: این امر به آخر نمىرسد.»
و همان طور شد كه حضرت گفت. براى آنكه مأمون چون فتنه و انقلاب بنى هاشم را دریافت، او را مسموم كرد. این طور در «مفتاح السَّعادة» آمده است.
ابن طَلْحَه میگوید: جَفر و جامعه دو كتاب جلیل هستند كه یكى از آنها را علىّ بن أبى طالب در حالى كه بر فراز منبر در كوفه مشغول خطبه خواندن بود ذكر نمود، و دیگرى را رسول خدا صلَّى اللَه علیه و آله و سلّم به طور سرّى به وى تعلیم نمود و امر كرد او را تا آن را تدوین كند. على هم آن را به طور حروف متفرّقه بر طریق سِفْرِ آدم در جفرى و پوستى نوشت. یعنى در رَقِّى كه از پوست شتر مىساختند؛ و روى این زمینه در میان مردم به آن شهرت یافت، چون جریان و حوادث اوّلین و آخرین در آن یافت شد ـ تا آخر آنچه در «كشف الظّنون» ذكر كرده است، و ما به همین مقدارى كه مىخواستیم در اینجا آوردیم.
و سپس در «كشف الظّنون» گفته است: و از جمله كتب مصنَّفۀ در آن (یعنى در علم
