امام شناسی ج14

پوست دبّاغى نشدۀ بز و میش)، در آن دو جمیع علوم موجود بود حتّى أرش یك خَدْشه و یك تازیانه و نصف تازیانه.

 و از محقّق شریف در «شرح مواقف» نقل شده است كه: جفر و جامعه دو كتاب على علیه السّلام هستند كه در آنها بر طریقۀ علم حروف، حوادث تا انقراض عالم ذكر گردیده است. و امامان معروف از اولاد على آن دو را مى‌دانستند و بدانها حكم مى‌نمودند ـ تمام شد كلام مجمع.

 و در «قاموس» گوید: جفر به بچه گوسپندى گویند كه بزرگ شود و شروع به علف خوردن كند و چهارماهه گردد ـ تمام شد كلام قاموس.

 و در «صحاح اللُغة» گوید: جفر از اولاد بز وقتى است كه چهارماهه شود، و دو پهلویش برآید، و از شیر مادرش بازگرفته شود، و مؤنّث آن جَفْرَة مى‌باشد ـ تمام شد كلام صحاح.

 بنابراین جَفر در حدیث، بنابر حذف مضاف است یعنى جِلْد الجَفْر (پوست جفر). و شاید آن بر اثر کثرت استعمال مانند عَلَم شده باشد براى پوست مخصوصى كه از گاوی یا گوسفندی بوده است.

 و در اخبار وارده در جفر مقدارى اختلاف است و ما در اینجا اشاره به آن و جمع میان آنها مى‌نمائیم.

 در اینجا مرحوم امین تمام أخبار واردۀ در باب را از «بصائر الدّرجات» نقل مى‌كند و در پایان آن مى‌گوید: مستفاد از مجموع آن است كه: بعضى از جفر پوستى بوده است كه در آن عِلْم نوشته شده بود، و بعضى ظرف براى سلاح یا براى كتب و سلاح بوده است. و سپس مى‌گوید:

 در «كَشْفُ الظُّنُون» آمده است كه: طائفه‌اى مدّعى هستند كه: امام علىّ بن أبى طالب حروف تهجّى بیست و هشتگانه را بر طریق بسط اعظم بر روى پوست جفرى قرار داد تا از آن به طرق مخصوصه و شرائط معیّنه و الفاظ مخصوصه‌اى، آنچه را كه در لوح قضاء و قدر ثبت است استخراج نماید. و این علمى است كه‌