امام شناسی ج14

راست مى‌گوید عبد اللَه بن حسن، سوگند به خدا علمى ندارد مگر علمى را كه مردم دارند، و لیكن در نزد ما ـ سوگند به خداوند ـ جامعه مى‌باشد كه در آن حلال و حرام است، و در نزد ما جَفْر مى‌باشد. آیا عبد اللَه مى‌داند كه جفر چیست؟! آیا پوست شتر است یا پوست گوسفند؟!

 و نزد ما مصحف فاطمه مى‌باشد؛ سوگند به خدا آگاه باشید كه: در آن مصحف یك حرف از قرآن وجود ندارد و لیكن آن املاى رسول اللَه صلَّى اللَه علیه و آله و خطّ على علیه السّلام است.

 کیفَ یَصْنَعُ عَبْدُ اللَهِ إذَا جَاءَهُ النَّاسُ مِنْ کُلِّ فَنٍّ یَسْألُونَهُ؟! أمَا تَرْضَوْنُ أنْ تَکُونُوا یَوْمَ الْقِیَمَةِ آخِذِینَ بِحُجْزَتِنَا، وَ نَحْنُ آخِذُونَ بِحُجْزَةِ نَبِیِّنَا، وَ نَبِیُّنَا آخِذٌ بِحُجْزَةِ رَبِّهِ؟!¹

 «چگونه عبد اللَه بن حسن پاسخ مردم را مى‌دهد در وقتى كه به سوى او بیایند از هر فنّى و پرسشهائى بنمایند؟! آیا راضى نیستید كه در روز قیامت به دامان ما چنگ زنید در حالى كه ما چنگ زده‌ایم به دامان پیغمبرمان، و پیغمبر ما چنگ زده است به دامان پروردگارش؟!»

 بارى در این روایات مى‌بینیم: علم جَفْر را در مقابل جامعه قرار داده‌اند، و از قرینه تقابل میان جامعه و جفر ـ در صورتى كه جامعه به طور حتم مشحون از احكام و حلال و حرام حتى أرش خدش مى‌باشد ـ به دست مى‌آید كه علم جفر همان بیان حوادث كاینات از ما كان و ما هو كائن الى یوم القیمة، و وقایع و امارت جابران و جائران، و قضایاى غصب خلافت به دست خلفاى سه گانه و بنى امیّه و بنى عبّاس و هكذا از نظایر این امور بوده است.

 و چون این علم را به طور كلى یعنى اصول و اساس آن را بر روى پوستى نوشته‌اند، و جفر به معنى پوست گوسفند است، فلهذا علم مكتوب درون آن به نام‌