
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
221این صحیفه نزد أمیر المؤمنین علیه السّلام بود، و ابن عبّاس آن را در ذى قار نزد وى دیده است و به آن حضرت گفتند: بخوان براى من این صحیفه را! پس أمیرالمؤمنین علیه السّلام آن را براى او قرائت نمود، و چون به داستان مقتل حسین علیه السّلام رسید و كسى كه وى را به قتل مىرساند، أمیرالمؤمنین علیه السّلام به شدّت گریست و سپس صحیفه را درهم پیچید. (این مطلب در مجلّد هشتم از «بحار الانوار» كمپانى،ب 2 ص ١٦ وارد است.)
محدّث قمّى مىفرماید: أقُولُ: ظاهراً اشاره به این صحیفه نموده است ابن عبّاس در هنگامى كه به واسطۀ عدم یارى و نصرت امام حسین علیه السّلام مورد مؤاخذه واقع شد، آنجا كه گفت: إنَّ أصْحَابَ الْحُسَینِ لَمْ یَنْقُصُوا رَجُلًا وَ لَمْ یزِیدُوا؛ نَعْرِفُهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ مِنْ قَبْلِ شُهُودِهِمْ!
«اصحاب امام حسین یك نفر در میانشان كم و زیاد نمىشود. ما آنها را به اسامى شان پیش از شهادتشان مىشناسیم.»
و محمّدبن حنفیّه گفت: وَ إنَّ أسْمَاءَ أصْحَابِهِ عِنْدَنَا لَمَکْتُوبُونَ بِأَسْمَائِهِمْ وَ أسْمَاءِ آبَائِهِمْ.
«أسامی أصحاب امام حسین علیه السّلام نزد ما نوشته شدهاند به اسمهای خودشان و اسمهای پدرانشان»
و ظاهراً این صحیفه همان دیوانى است كه بار شترى بود كه با امام حسن علیه السّلام بود و هر جا مىرفت با خود مىبرد و از آن جدا نمیشد. و بیان این صحیفه در مادّۀ حَذَفَ گذشت.1
مجلسى رضى اللَه عنه ـ در «بحار الانوار» جمیع احادیثى را كه در باب علم جَفْر وارد شده است گرد آورده است. بعضى از آنها ظهور دارند در اینكه: مراد از این علم، علم به احكام و شرایع است؛ و آن را جَفر گویند به سبب آنكه روى پوست گوسفند نوشته شده است. و بعضى از آنها ظهور دارند در اینكه: مراد از این علم اطّلاع بر حوادث ایّام و مَغیبات است كه از روى حساب مشخّص مىگردد. و ما در اینجا به طور انتخاب شش روایت از دستۀ اوّل، و شش روایت از دستۀ دوّم را ذكر مىنمائیم و پس از آن در محصّل و مُفاد آنها به بحث مىپردازیم. امّا دستۀ اوّل:
- «سفينة البحار» ج ٢، ص ١٥ مادّۀ ص ح ف.
