امام شناسی ج14

 و همچنین در علّت تقدّم شیعه در كتابت حدیث، و تأخّر اهل سنّت ذكر مى‌كند كه: این فقط منوط به تأسّى شیعه از امامشان أمیر المؤمنین علیه السّلام بود كه از بدو اسلام نزد پیامبر دست به كتابت زد، و تأسّى عامّه از امامشان عمر بن خطّاب بود كه امّت را از تدوین سنّت منع نمود. او مطلبى تحت عنوان «تنبیه» آورده است:

 تنبیهٌ: در كتاب خودم: «نهایة الدّرایة فى علم درایة الحدیث» وجه تأخّر برادران اهل سنّت را در تدوین و جمع حدیث ذكر نموده‌ام. و حاصلش همان است كه ابن صلاح در مقدمه، و مسلم در اول صحیحش، و ابن حَجَر در مقدّمه «فتح البارى» ذكر كرده‌اند؛ و آن بدین گونه است كه:

 پیشینیان و سَلَف در كتابت حدیث اختلاف كرده‌اند؛ جماعتى آن را روا نداشتند؛ و از ایشان است عمر بن خطّاب و عبد اللَه بن مسعود، و ابو سعید خُدْرى با جمعى دیگر از صحابه و تابعین. و جماعتى دیگر مانند أمیرالمؤمنین على بن أبى طالب و فرزندش حسن و أنَس و عبد اللَه بن عَمرو بن العاص مباح و جائز دانستند؛ و سپس اهل عصر دوم همگى اتفاق و اجماع بر جواز كتابت و تدوین سنّت نمودند ـ تا آخر كلامشان در این موضوع.

 بنابراین گفتار، شیعه تقدّم دارند چون همان طور كه دانستى: امامشان آن را مباح مى‌دانست، و خود تدوین و جمع حدیث نمود. شیعه هم به پیروى از وى جمع و تدوین حدیث كردند. و اهل سنّت از تدوین حدیث عقب افتادند چون عُمَر با جمعى دیگر آن را حرام شمردند.

 و على هذا هر یك از تدوین كنندگان حدیث و ترك كنندگان آن مصیبند به اندازه پیروى از امامشان. و خداوند تقدّم شیعه را در این علم مقدّر كرد همچنان كه تقدّمشان را در تدوین سایر علوم اسلامیّه مقدّر فرمود. فَاغْتَنِمْ.¹

 و عالم خبیر و آگاه از برادران اهل سنّت ما در عصر اخیر: شیخ محمود أبوریّه‌