
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
123امّا راجع به سائر أبحاث قرآنى در كتاب «مِهرتابان»1 و مجلّد دوازدهم از همین دورۀ «امامشناسى»2 و در «نور ملكوت قرآن» مجلّد چهارم3 بحث نمودهایم؛ ولى چون از عقیدۀ به عدم تحریف قرآن بخصوصه بحثى به میان نیامده بود، در اینجا كه به عنوان خصوص عقائد شیعه بحث مىشود، ذكر آن لازم بود.
*** *
كلام طبرسى و سیّد مرتضى در عدم تحریف قرآن
از جمله قائلین به عدم تحریف قرآن حتّى نسبت به نقیصۀ آن كه به عنوان عقیدۀ رسمى شیعه از آن بازگو مىنماید، شیخ أقْدَم أبو علىّ الفضل بن الحسن الطَبْرِسى از أكابر علماى امامیّه در قرن ششم هجرى مىباشد.
وى در مقدّمه تفسیرش مىفرماید: از جمله مباحثى كه محلّ آن در مواضع مختصّه و كتب مؤلّفۀ آن مىباشد بحث از زیادتى و نقصان در قرآن است كه محلّ مناسب آن در علم تفسیر نیست.
امّا زیادتى در قرآن، إجماع و اتّفاق است بر بطلانش. و امّا نقصان از آن، جماعتى از اصحاب ما و قومى از حشویّۀ عامّه روایت كردهاند كه: در قرآن تغییر یا نقصانى وجود دارد. و گفتار صحیح از مذهب اصحاب ما خلاف آن است. و این همان مهمّى است كه سیّد مرتضى قدّس اللَهُ روحَه از آن پشتیبانى نموده و در پاسخ از «مسائل طرابلسیّات» حقّ كلام را آن طور كه باید و شاید استیفا فرموده است.
سیّد مرتضى در مواضع مختلفى ذكر كرده است كه: علم به صحّت نقل قرآن، مانند علم به شهرها و علم به حوادث بزرگ و وقایع عظیمه و كتب مشهوره و أشعار مسطورۀ عرب مىباشد؛ به علّت آنكه شدّت عنایت، و كثرت دواعى، و وفور میل و
- «مهر تابان»، طبع أوّل، ص ٨٩ تا ص ٩٦ (صفحات ٩ تا ١٦ از بخش دوّم: مصاحبات تلميذ و علّامه)، و طبع دوّم، ص ١٥١ تا ص ١٦١.
- «امامشناسى» ج ١٢، ص ٢٢٩ تا ص ٢٤٠ ضمن درس ١٧٤ تا ١٧٦.
- «نور ملکوت قرآن» (از سلسلۀ أنوار الملکوت)، ج ٤، بحث دوازدهم، ص ٣٧٩ تا ص ٤٧٨.
