امام شناسی ج14

افاده فرموده‌اند: وَ الدِّرَاسَةُ أخَصُّ مِنَ التَّعْلیمِ فَإنَّهُ یُسْتَعْمَلُ غالِباً فیما یُتَعَلَّمُ عَنِ الْکتابِ بِقِرَاءَتِهِ.¹

 اصل كتاب، نوشته‌اى است كه با كتابت صورت مى‌گیرد، و تدریس كتاب هم غالباً با نوشتن و تعلیم آن به صورت كتابت است. بنابراین كتابت نقش مهمّ و مؤثّرى در تدریس و تعلیم دارد.

 در این آیۀ مباركه خداوند مى‌فرماید: وظیفۀ انبیاى الهى كه به ایشان كتاب الهى و حكم و نبوّت داده شده است آن است كه مردم را به خواندن و تعلیم و تدریس كتاب و احكام از راه تربیت استادان و مربّیانى الهى كه پیوسته با كتابشان ممارست دارند و در خواندن و تدریس و تعلیم آن مزاولت مى‌نمایند آشنا كنند.

 علماى ربّانى كه در تحت تعلیم و تربیت پیامبران عِظام مى‌باشند به وسیله خواندن و نوشتن و كتابت كتابهاى آسمانى و پیوسته دخالت نمودن در تعلیم و تدریس آنها، مردم را به شاهراه سعادت رهبرى مى‌نمایند. بنابراین یگانه راه و طریق هدایت مردم از راه انبیاء و پیغمبران، علمائى مى‌باشند كه در وسط قرار گرفته و كارشان در اثر كتابت و دراست آیات الهیّه، فهماندن حقایق دین به اذهان عامّۀ مردم است و این مأموریّت، تنها به واسطۀ تدریس و تعلیم كتاب كه لازمه‌اش كتابت و نوشتن است تحقّق مى‌یابد.

 در قرآن مجید نام كتاب و كُتُب و مشتقّات از مادّۀ كتابت بسیار برده شده است و كأنَّه علاوه بر تدریس و تدرّس علوم، خصوص عنوان كتابت در ایصال و افهام آن دراسات و تعلیمات مؤثّر است.

تفسیر آیه دَيْن و تجارت از سورۀ بقره‌

 در بعضى أحكام، كتابت را از لوازم شمرده و امر بدان كرده است. در آیۀ ٢٨٢ و آیۀ بعد از آن از سورۀ بقره مى‌بینیم كه در ده جا لفظ و عنوان كتابت عنوان شده است:

 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ‌ (١) وَ لْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ‌