امام شناسی ج13
جلد سیزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث ثقلین از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ « وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُل..» • بیان برخی وقایع جنگ اُحُد و پایداری امیرالمؤمنین در دفاع از جان پیامبر • فرار عمر و عثمان در جنگ احد • کثرت خیانتها و جنایتهای عثمان • جریان عبارت مشهور عمَر که گفت «ان الرجل لیهجر: این رجل (پیامبر) هذیان می‌گوید» • نقشه غصب خلافت توسط ابوبکر و عمر و همدستانشان • علت عدم تصریح به نام علی علیه‌السلام در قرآن • منع عمَر ار بحث از سنت پیغمبر • جنایات عمَر مسیر تاریخ را عوض کرد • بحثی مشروح و مفصل درباره حدیث ثقلین از جهت سند و هم از جهت دلالت • دلالت حدیث ثقلین بر عصمت اهل بیت • امام با قرآن در همۀ عوالم معیّت دارد
امام شناسی ج13
52مى‌كند دشمنان دین را كه به ساحت اقدسش گزندى نرسانند. مقصودم پسر فاطمه بنت اسد است كه عموها و دائى‌هاى كریم و ذُو الْمَجدى داشته است.1
٢ ـ دو دست توانا و مقتدرت براى خدا عطا نمود یك ضربه فورى كه طُلَیحه را بر پیشانیش به روى زمین در خاك و خون نشاندند!
٣ ـ و چون شَجْعان روزگار و دلاوران یادگار، كار را بر دشمنان سخت گرفتى و آنها را از دامنه كوه كه پائین مى‌آمدند در پرّه گرفتى و همه را مغلوب و منكوب نمودى!
٤ ـ و شمشیرت را از خون آنها پى در پى سیراب مى‌نمودى و نمى‌گذاشتى كه آن شمشیر داغ و آتشین برگردد مگر آنكه از خون آن نابكاران سیر و سیراب شود و خنك و گوارا گردد»!
ابن شهرآشوب علاوه بر كسانى كه مفید در «ارشاد» نام برده و آنها را مقتولین به دست أمیر المؤمنین علیه السلام شمرده است اسامى ذیل را ذكر نموده است: مُخَلّد و كَلْدَه و مَحالس، برادران طلحة بن أبى طلحه (كه با برادر دیگرش خالد مجموعاً پنج برادر به دست أمیر المؤمنین علیه السلام به قتل رسیده‌اند)، و ولید بْنُ ارْطاة، و مُسافِع، و قاسِطُ بْنُ شُرَیح عَبْدرى، و مُغیرة بن مغیرة، غیر از آن كسانى كه آن حضرت پس از هزیمت به قتل رسانیده است.
پایدارى على علیه السلام و فرار ابو بكر و عمر و عثمان در احد
آنگاه ابن شهرآشوب گفته است: اشكالى در هزیمت عمر و عثمان نیست و اشكال فقط در هزیمت ابو بكر است كه آیا تا وقت فَرَج ثابت بماند و یا اینكه او هم هزیمت كرد.2
- أعمّ: أى کرم أعمامه. و أخْوَلَ: أى کان له أخوالٌ. «أقرب الموارد». المُعِمُّ المُخْوِلُ: الکثيرُ الأعمامِ و الأخوالِ و الکريمُهم «الصّحاح». و در اينجا مراد آنست که أعمام و اخوال يعنى عموها و دائى‌هاى حضرت أمير المؤمنين عليه السلام همگى مردمان کريم النّفس و ذو المجد و الاعتبار بوده‌اند.
- «مناقب» طبع قم، ج ٢، ص ٨٢. و در «روضة الصّفا» نام بعضى از مقتولين به دست حضرت را ذکر کرده است. و واقدى در «مغازى» ج ١، ص ٣٠٧ و ص ٣٠٨ کشته شدن طلحة بن ابى طلحه، و أرطاة بن شرحبيل، و ابو الحکم بن أخنس بن شريق، و اميّة بن ابى حذيفة بن مغيرة را به دست شاه مردان على بن أبى طالب عليه السلام آورده است.