امام شناسی ج13

اقرار عمر به فرار خود در جنگ احد

 عمر مى‌گوید: من مانند ارْویه‌¹ (بز ماده) از كوه بالا مى‌دویدم تا زمانى كه به نزد رسول خدا صلّى الله علیه و آله رسیدم و بر او این آیه نازل مى‌شد: وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ‌ ـ الآیة.

 و معنى وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى‌ عَقِبَيْهِ‌ این است كه: پشت كند.

 وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ كِتاباً مُؤَجَّلًا² و معنى این آیه این است كه: براى هیچ ذى‌روحى این قدرت نیست كه بتواند بدون إذن خدا زودتر از وقت معلوم و مقدّر مرگش بمیرد.³

 و همچنین واقدى، از ضحّاك بن عثمان از ضمرة بن سعید آورده است كه: رافع بن خَدیج مى‌گوید: من در روز غزوه احد كنار أبو مسعود أنصارى ایستاده بودم و او از آنان كه از أقوامش شهید شده بودند یاد مى‌كرد و مى‌پرسید. چندین نفر را براى او شمردند كه از جمله آنها سَعْد بن رَبیع، و خارِجَة بْن زُهَیر بود و او إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ‌ مى‌گفت و بر آنان طلب رحمت مى‌نمود، و بعضى از مسلمین از بعضى دیگر درباره دوستش سؤال مى‌كرد، و بعضى دیگر را خبر مى‌دادند. در این حال خداوند مشركین را برگردانید براى اینكه یاد كشتگان و غم و اندوه آنها را از بین ببرد. مسلمین ناگهان دیدند دشمنانشان بر بالاى ایشان آمده و از شِعب كوه تفوّق پیدا كرده‌اند و ناگهان كتیبه‌هاى مشركین یكى پس از دیگرى بیامدند و مسلمین فراموش كردند آن مذاكراتى را كه با هم داشتند.

 پیامبر صلّى الله علیه و آله ما را براى جنگ دعوت كرد و بر كارزار و رزم تحریض مى‌نمود، و من نگاه مى‌كردم كه فلان و فلان در دامنه كوه مى‌دوند.

 عمر مى‌گفت: چون شیطان فریاد زد: قُتِلَ مُحَمّدٌ من راه كوه را در پیش گرفتم و از كوه همچون ارْویه (بز ماده) بالا مى‌پریدم، تا به سوى پیامبر آمدم و او این آیه را