امام شناسی ج13
جلد سیزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث ثقلین از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ « وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُل..» • بیان برخی وقایع جنگ اُحُد و پایداری امیرالمؤمنین در دفاع از جان پیامبر • فرار عمر و عثمان در جنگ احد • کثرت خیانتها و جنایتهای عثمان • جریان عبارت مشهور عمَر که گفت «ان الرجل لیهجر: این رجل (پیامبر) هذیان میگوید» • نقشه غصب خلافت توسط ابوبکر و عمر و همدستانشان • علت عدم تصریح به نام علی علیهالسلام در قرآن • منع عمَر ار بحث از سنت پیغمبر • جنایات عمَر مسیر تاریخ را عوض کرد • بحثی مشروح و مفصل درباره حدیث ثقلین از جهت سند و هم از جهت دلالت • دلالت حدیث ثقلین بر عصمت اهل بیت • امام با قرآن در همۀ عوالم معیّت دارد
مرتب سازی:
امام شناسی ج13
262روایت ابو جعفر محمّد بن جریر طبرى بنا به گفته علّامه میر حامد حسین از روایت «كنز العمّال» بدین گونه است:
٥٥ ـ کأنْ (کأنّى ظ) قَدْ دُعِیتُ فَأجَبْتُ (و ظ) إنّى قَدْ تَرَکتُ فِیکمُ الثّقَلَینِ، أحَدُهُمَا أکبَرُ مِنَ الآخَرِ: کتَابَ اللهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السّمَاءِ إلَى الأرْضِ، وَ عِتْرَتِى أهْلَ بَیتِى. فَانْظُرُوا کیفَ تَخْلُفُونّى فِیهِمَا؟! فَإنّهُمَا لَنْ یتَفَرّقَا حَتّى یرِدَا عَلَىّ الْحَوْضَ1.
عبد الله بن احمد بن حنبل در «مسند» پدرش روایتى را از او بدین عبارت روایت مىكند از ابو سعید خدرى كه:
٥٦ ـ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله علیه و آله: إنّى قَدْ تَرَکتُ فِیکمُ الثّقَلَینِ، أحَدُهُمَا أکبَرُ مِنَ الْآخَرِ: کتَابَ اللهِ عَزّ وَ جلّ ـ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السّمَاءِ إلَى الأرْضِ ـ وَ عِتْرَتِى أهْلَ بَیتِى. ألَا إنّهُمَا لَنْ یفْتَرِقَا حَتّى یرِدَا عَلَىّ الْحَوْضَ.2
و ایضاً عبد الله بن احمد بن حنبل حدیث دیگرى از پدرش با سند متّصل به ابو سعید خُدْرى روایت مىنماید كه:
٥٧ ـ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلّى الله علیه و آله: إنّى قَدْ تَرَکتُ فِیکمْ ـ مَا إنْ أخَذْتُمْ بِهِ لَنْ تَضِلّوا بَعْدِى ـ : الثّقَلَینِ، أحَدُهُمَا أکبَرُ مِنْ الآخَرِ: کتَابَ اللهِ ـ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السّمَاءِ إلَى الأرْضِ ـ وَ عِتْرَتِى أهْلَ بَیتِى. ألَا وَ إنّهُمَا لَنْ یفْتَرِقَا حَتّى یرِدَا عَلَىّ الْحَوْضَ.3
و ابو اسحق أحمد بن محمّد بن ابراهیم ثَعْلَبى در تفسیر خود كه معروف است به «الْكَشْفُ وَ الْبَیان عَنْ تَفْسِیرِ الْقُرآن» در تفسیر آیه وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً گفته است: حدیث كرد براى ما حسن بن محمّد ابن حبیب مفسّر، كه او گفت: من در كتاب جدّم كه به خطّ او بود یافتم كه حدیث كرد براى ما احمد بن احجم قاضى
- «عبقات» ج ١، ص ٢٢٤.
- «مسند» احمد حنبل، ج ٣، ص ٢٦.
- «مسند» احمد حنبل، ج ٣، ص ٥٩ و اين متن را بدون لفظ ثقلين و با لفظ و الأرض بجاى الى الأرض علامه زرندى در کتاب «نظم درر السمطين» ص ٢٣٢ آورده است و سيّد بن طاوس در «طرائف» ص ١١٤ فقط با تغيير و جابجا شدن لفظ ثقلين آورده است.