
امام شناسی ج13
جلد سیزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث ثقلین از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ « وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُل..» • بیان برخی وقایع جنگ اُحُد و پایداری امیرالمؤمنین در دفاع از جان پیامبر • فرار عمر و عثمان در جنگ احد • کثرت خیانتها و جنایتهای عثمان • جریان عبارت مشهور عمَر که گفت «ان الرجل لیهجر: این رجل (پیامبر) هذیان میگوید» • نقشه غصب خلافت توسط ابوبکر و عمر و همدستانشان • علت عدم تصریح به نام علی علیهالسلام در قرآن • منع عمَر ار بحث از سنت پیغمبر • جنایات عمَر مسیر تاریخ را عوض کرد • بحثی مشروح و مفصل درباره حدیث ثقلین از جهت سند و هم از جهت دلالت • دلالت حدیث ثقلین بر عصمت اهل بیت • امام با قرآن در همۀ عوالم معیّت دارد
امام شناسی ج13
260٥٠ ـ إنّى اوشِک أنْ ادْعَى فَاجِیبَ، وَ إنّى تَارِک فِیکمُ الثّقَلَینِ: کتَابَ اللهِ وَ عِتْرَتِى؛ کتَابُ اللهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السّمَاءِ إلَى الأرْضِ، وَ عِتْرَتِى أهْلَ بَیتِى. وَ إنّ اللّطِیفَ الْخَبِیرَ خَبّرَنِى أنّهُمَا لَنْ یتَفَرّقَا حَتّى یرِدَا عَلَىّ الْحَوْضَ. فَانْظُرُوا کیفَ تَخَلُفُونّى فِیهِمَا؟
این حدیث را از «مُسنَد» ابن ابى شیبة، و ابن سعد، و أحمد بن حَنْبل و ابو یعلَى از ابو سعید روایت كرده است1 و علّامه آیة الله میر حامد حسین فرموده است: أحمد بن فضل بن محمّد با كثیر در كتاب «وسیلة المآل» گفته است: این حدیث را احمد در «مسند» و طبرانى در «أوسط» و ابو یعلَى و غیرهم تخریج نمودهاند و در سندش بأسى نیست.2 و در «غایة المرام» به عین عبارت فوق از سمعانى در «فضائل الصّحابة» روایت كرده است3.
و سیوطى در كتاب «احیاءُ الْمَیت» به عبارت زیر روایت نموده است:
٥١ ـ إنّى اوشِک أنْ ادْعَى فَاجِیبَ، وَ إنّى تَارِک فِیکمُ الثّقَلَینِ: کتَابَ اللهِ وَ عِتْرَتِى أهْلَ بَیتِى، وَ إنّ اللّطِیفَ الْخَبِیرَ خَبّرَنِى أنّهُمَا لَنْ یفْتَرِقَا حَتّى یرِدا عَلَىّ الْحَوْضَ. فَانْظُرُوا کیفَ تَخَلُفُونّى فِیهِمَا؟4
دوم ٥٢ ـ کأنّى قَدْ دُعِیتُ فَأجَبْتُ، إنّى تَارِک فِیکمُ الثّقَلَینِ: کتَابَ اللهِ، حَبْلٌ مَمْدُودٌ مَا بَینَ السّمَاءِ وَ الأرْضِ، وَ عِتْرَتِى أهْلَ بَیتِى، وَ إنّهُمَا لَنْ یتَفَرّقَا حَتّى یرِدَا عَلَىّ الْحَوْضَ. فَانْظُرُوا کیفَ تَخَلُفُونّى فِیهِمَا؟! آنگاه ملّا على گفته است: این حدیث را ابو یعلى و طبرانى از ابو سعید روایت نمودهاند.5
- «کنز العمّال» طبع حيدرآباد، ج ١، ص ١٦٥ و ١٦٦ حديث شماره ٩٤٥ و «ذخائر العقبى» ص ١٦ باب فضل اهل البيت از احمد حنبل و ايضاً در «عبقات» ج ١، ص ٤٧٢ عين اين حديث را از محبّ الدين طبرى صاحب «ذخائر العقبى» آورده است.
- «عبقات» ج ١، ص ٢٧٦ و در «عبقات» ج ١، ص ٢٩٨ از ذهبى آورده است.
- «غاية المرام» ص ٢١٣ حديث شماره ١٥، از عامه.
- «احياء الميّت» در حاشيه «اتحاف» ص ٢٤١ حديث هشتم.
- «کنز العمّال» ط حيدرآباد، ج ١، ص ١٦٧ حديث ٩٥٣ و «غاية المرام» ص ٢٣٢، حديث ٦١ از خاصّه.
