
امام شناسی ج13
جلد سیزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث ثقلین از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ « وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُل..» • بیان برخی وقایع جنگ اُحُد و پایداری امیرالمؤمنین در دفاع از جان پیامبر • فرار عمر و عثمان در جنگ احد • کثرت خیانتها و جنایتهای عثمان • جریان عبارت مشهور عمَر که گفت «ان الرجل لیهجر: این رجل (پیامبر) هذیان میگوید» • نقشه غصب خلافت توسط ابوبکر و عمر و همدستانشان • علت عدم تصریح به نام علی علیهالسلام در قرآن • منع عمَر ار بحث از سنت پیغمبر • جنایات عمَر مسیر تاریخ را عوض کرد • بحثی مشروح و مفصل درباره حدیث ثقلین از جهت سند و هم از جهت دلالت • دلالت حدیث ثقلین بر عصمت اهل بیت • امام با قرآن در همۀ عوالم معیّت دارد
امام شناسی ج13
254باید دانست كه علّامه بزرگ میر سید حامد حسین هندى ـ اعلى الله تعالى مقامه الشّریف ـ حدیث ثقلین را به روایت ابُو رافِع در سه جاى از كتاب شریف «عبقات الأنوار» ذكر كرده است كه از جهت مضمون و عبارت كاملًا مانند همدیگرند و هر سه روایت با تخریج ابن عُقْدَه مىباشد در كتاب «موالاتِ» خود.
در دو جا بیان تخریج ابن عقده را از طریق محمّد بن عُبَید الله (عبد الله) بن أبى رافع، از جدّش ابو رافع غلام رسول خدا صلى الله علیه و آله مىنماید،1 و در یك جا از طریق سعد بن طَریف از اصبغ بن نباته از ابو ذر و از ابو رافع2، و متن روایت این طور است:
٤٠ ـ قَالَ: لَمّا نَزَلَ رَسُولُ اللهِ ـ صلّى الله علیه (و آله) و سلّم وَ رَضِىَ عَنهُ ـ عِنْدَ غَدِیرِ خُمّ مَصْدَرِهِ مِنْ حِجّةِ الْوَداعِ قَامَ خَطِیباً بِالنّاسِ بِالْهَاجِرَةِ فَقَالَ:
أیهَا النّاسُ إنّى تَرَکتُ فِیکمُ الثّقَلَینِ: الثّقَلُ الأکبَرُ وَ الثّقَلُ الأصْغَرُ، فَأمّا الثّقَلُ الأکبَرُ فَبِیدِ اللهِ طَرَفُهُ و الطّرَفُ الآخَرُ بِأیدِیکمْ وَ هُوَ کتَابُ اللهِ، فَإنْ تَمَسّکتُمْ بِهِ فَلَنْ تَضِلّوا و لَنْ تَذِلّوا (تَزِلّوا) أبَداً. و أمّا الثّقَلُ الأصْغَرُ فَعِتْرَتِى أهْلَ بَیتِى.
انّ اللهَ هُوَ الْخَبیرُ أخْبَرَنِى أنّهُمَا لَنْ یتَفَرّقَا حَتّى یرِدَا عَلَىّ الْحَوْضَ، وَ سَألْتُهُ ذَلِک لَهُمَا. وَ الْحَوْضُ عَرْضُهُ مَا بَینَ بُصْرَى وَ صَنْعَاءَ، فِیهِ مِنَ الآنِیةِ عَدَدَ الْکوَاکبِ. وَ اللهُ سَائِلُکمْ کیفَ خَلَفْتُمُونّى فِى کتَابِهِ وَ أهْلِ بَیتِى ـ الحدیث.
و ایضاً با همین عبارت، شیخ عبید الله الآمر تسرّى هندى از ابن عقده تخریج نموده است.3
و امّا شیخ سلیمان قُندوزى در «ینابیع المودّة» با تخریج ابن عقده از طریق سعد بن ظریف از اصْبغ بن نُبَاته از أمیر المؤمنین علیه السلام، و از ابو رافع به همین عبارت
- مجلّد ثقلين از «عبقات»، ج ١، ص ٢٦٩ از سخاوى در کتاب «استجلاب ارتقاء الغرف» و تخريج ابن عقده و ج ٢ «عبقات»، ص ٥٨١ و ص ٥٨٢ نيز از سخاوى و تخريج ابن عقده.
- مجلّد ثقلين از «عبقات»، ج ٢، ص ٦٤٤ از سمهودى در «جواهر العقدين فى فضل الشّرفين شرف العلم الجلىّ و النسب العلىّ» و تخريج ابن عقده.
- «ارجح المطالب» ص ٣٣٧.
