
امام شناسی ج13
جلد سیزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث ثقلین از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ « وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُل..» • بیان برخی وقایع جنگ اُحُد و پایداری امیرالمؤمنین در دفاع از جان پیامبر • فرار عمر و عثمان در جنگ احد • کثرت خیانتها و جنایتهای عثمان • جریان عبارت مشهور عمَر که گفت «ان الرجل لیهجر: این رجل (پیامبر) هذیان میگوید» • نقشه غصب خلافت توسط ابوبکر و عمر و همدستانشان • علت عدم تصریح به نام علی علیهالسلام در قرآن • منع عمَر ار بحث از سنت پیغمبر • جنایات عمَر مسیر تاریخ را عوض کرد • بحثی مشروح و مفصل درباره حدیث ثقلین از جهت سند و هم از جهت دلالت • دلالت حدیث ثقلین بر عصمت اهل بیت • امام با قرآن در همۀ عوالم معیّت دارد
امام شناسی ج13
246با تأمّل در متن این روایت روشن مىشود كه متن این روایت همان متن روایت شماره ٣٢ است كه ما از «ینابیع المودّة» آوردیم، و لیكن دست تحریف در روایات مناقب اهل بیت آن را به صورت ناقص و ابْتَر درآورده است.
ممكن است به دست سَخَاوى، ناقص رسیده باشد و ممكن است ناسخان پس از سخاوى ذیل آن را بریده و ناقص نموده باشند.
و این متن وارد در این روایت اخیر از جهت مضمون، بهترین و عالىترین مضمونى است كه در احادیث این باب رسیده است. زیرا مىفرماید: و إنّى مُخَلّفٌ فِیکمُ الثّقَلَین «من آن دو چیز ارزشمند و پر بها را به عنوان خلیفه و جانشین از خود در میان شما مىگذارم.» كه هم جمع میان عبارت ثقلین نموده، و هم عبارت تخلیف را كه داراى مفاد و مفهوم از خود به یادگار به عنوان خلیفه باشد استعمال نموده است.
و از این صریحتر عبارتى است كه بعداً خواهد آمد كه: إنّى تَارِک فِیکمُ خَلِیفَتَینِ. «من در میان شما دو جانشین از خود مىگذارم و مىروم.»1
روایت شماره ٣٠ را كه از جابر آوردیم، با همان عبارت و متن را بدون كلمه بَعْدى در «كنْزُ العمّال»،2 و «جامع الاصول»،3 و «مصابیح السّنّة»4 و «استجلاب ارتقاء
- اين حديث را در «کنز العمّال» طبع حيدرآباد سنه ١٣٦٤، ج ١، ص ١٥٤ از زيد بن ثابت به روايت احمد حنبل در «مسند» و طبرانى در «معجم کبير» خود آورده است به شماره ٨٧٣.
- «کنز العمّال» ج ١، ص ١٥٢ و ص ١٥٤ به شماره ٨٧٢.
- » جامع الاصول» ابن اثير جزرى: مبارک بن محمّد بن محمد بن عبد الکريم حديث جابر را بدين عبارت مذکور در روز عرفه حجّة الوداع از رسول الله در حالى که بر ناقه قُصْوَى سوار بودند تخريج کرده است. و در پايان گفته است: آن را ترمذى تخريج نموده است ح. غ. ز. ت.
- «مصابيح السّنّة» بغوى، ج ٢، ص ٢٠٦ از جابر از رسول الله صلى الله عليه و آله، بر روى ناقه قصوى در روز عرفه.
