
امام شناسی ج13
جلد سیزدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث ثقلین از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ « وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُل..» • بیان برخی وقایع جنگ اُحُد و پایداری امیرالمؤمنین در دفاع از جان پیامبر • فرار عمر و عثمان در جنگ احد • کثرت خیانتها و جنایتهای عثمان • جریان عبارت مشهور عمَر که گفت «ان الرجل لیهجر: این رجل (پیامبر) هذیان میگوید» • نقشه غصب خلافت توسط ابوبکر و عمر و همدستانشان • علت عدم تصریح به نام علی علیهالسلام در قرآن • منع عمَر ار بحث از سنت پیغمبر • جنایات عمَر مسیر تاریخ را عوض کرد • بحثی مشروح و مفصل درباره حدیث ثقلین از جهت سند و هم از جهت دلالت • دلالت حدیث ثقلین بر عصمت اهل بیت • امام با قرآن در همۀ عوالم معیّت دارد
امام شناسی ج13
228ملایرى دامت بركاته مىباشد و ایشان از اعزّ اصدقاء و رفقاى سابق ما در دوران تحصیل علوم دینیه در حوزه مقدسه علمیه قم هستند، امّا تماماً محصول إفادات خود استاد آیة الله بروجردى است. (همچنان كه تألیف اصل كتاب نیز دستور و طرح أولیه و با ارشادات خصوصى و تنبیهات خود ایشان صورت گرفته و از نظرشان گذشته است.) در این مقدّمه این حدیث را به سى و چهار نفر صحابى و صحابیه نسبت مىدهد. امّا براى حقیر تا كنون در اثر تتبّع بیش از سى و چهار نفر شناخته شدهاند؛ با وجود آنكه در «الصّواعق المُحْرِقة» بیست و اندى را ذكر مىكند، و علّامه خبیر متضلّع و متتبّع و نحریر بحث و نقّاد حضرت آیة الله میر حامد حسین لكهنوئى هندى نیشابورى نیز در كتاب نفیس و ارزشمند خود «عَبَقات الأنْوار» از بیست و پنج نفر تجاوز نمىكنند.
عبقات الانوار و شرح حدیث ثقلین
میر حامد حسین ـ رضوان الله علیه ـ جزء اوّل از مجلد دوازدهم «عبقات» را منحصراً در بحث از سند این حدیث قرار دادهاند و از یكصد و هشتاد و هفت نفر از مشاهیر علماى اهل سنّت كه این حدیث را روایت كرده و یا اثبات نموده و یا تصحیح كردهاند، بحث كافى و تمامى بهعمل آوردهاند كه مجموع آن قریب یكهزار صفحه است.
میر حامد حسین شرح حال و ترجمه این ١٨٧ نفر را بهطور تفصیل ذكر فرموده است و متن روایت را با عبارات مختلفه و تعابیر متفاوته آن، آوردهاند با ذكر كتبى كه در آنجا درج شده است با نام راوى روایت، به طورى جالب و جاذب و دلنشین آوردهاند، و با اشارات و تتبّعات زیبا و لطیف و متقن و مستحكم حدیث را اثبات مىكنند، كه صرف نظر از بقیه مجلّداتِ این مجموعه مباركه، مىتوان همین مجلّد ثَقَلَین را گنجینهاى از علم و بصیرت و خبرویت دانست1. این كتاب نام علماى اهل سنّت را كه این حدیث را آوردهاند، به ترتیب قرون از قرن دوم تا سیزدهم هجرى آورده است.
گرچه بعد از این آیت بزرگ، بسیارى از علماء أعلام درباره این حدیث كتابهاى
- طبع اوّل اين کتاب در دو مجلّد در سنه ١٣١٤ هجرى قمرى در هند و طبع دوم آن در اصفهان توسط مؤسسه نشر نفايس مخطوطات اصفهان در سنه ١٣٧٩ و ١٣٨٠ هجرى قمرى صورت گرفته است.
