امام شناسی ج13

الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ‌¹ نشستید. امّا صد حیف كه ندانستید از این كرسى شما راى فرومى‌كشند.

پاسخهاى علماى عامه در اعتذار عمل عمر همگى مردود است

 بحث یازدهم: پاسخهائى است كه علماء عامّه از این حدیث داده‌اند كه مراد رسول الله صلّى الله علیه و آله از این كتابت وصیت به على بن أبى طالب علیه السلام نبوده است، و حاصل آن پاسخها به چند جواب بر مى‌گردد:

 أوّل‌ آنكه ممكن است امر رسول خدا به احضار دوات و كتف، این نبوده است كه بخواهد چیزى را بنویسد بلكه فقط مقصودش این بوده است كه بخواهد آنها را آزمایش كند كه آیا كسى امر وى را اطاعت مى‌كند یا نه؟ نظیر امر آزمایشى كه خداوند به حضرت ابراهیم در ذبح فرزندش نمود، كه مراد حقیقت ذبح نبوده بلكه امتحان ابراهیم بوده است.

 و در اینجا عمر فاروق بدین نكته متوجّه شد، و صحابه دیگر نفهمیدند كه امر امتحانى است، فلذا آنها را از احضار منع كرد، و این را باید از جمله كرامات عمر و موافقاتش با اراده پروردگار تعالى به شمار آورد.

 این جواب نادرست است زیرا اوّلًا عبارت‌ لَا تَضِلّوا (گمراه نخواهید شد) با این توجیه منافات دارد چون‌ لَا تَضِلّوا جواب دوم است براى امر رسول الله كه‌ ائتُونِى‌ باشد و جواب أوّلش‌ أکتُبْ‌ است، یعنى بیاورید دوات و كتفى براى اینكه بنویسم، و براى اینكه در اثر نوشتن گمراه نشوید! یعنى اگر بنویسم گمراه نمى‌شوید! و بدیهى است كه این گونه اخبار براى مجرّد امتحان، نوعى از كذب واضح است كه ساحت أنبیاء علیهم السلام از آن منزّه است بالأخصّ در جائى كه ترك إحضار دوات و كتف از احضار آنها بهتر باشد.

 و علاوه، صریح حدیث دلالت دارد بر آنكه این واقعه در حال احتضار و ارتحال رسول الله بوده است و این وقت، وقت امتحان نیست، وقت إعذار و انذار است،