
امام شناسی ج12
جلد دوازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «علوم امیرالمؤمنین علیهالسلام؛ اعم از علوم باطنی و ظاهری، و علم به ادیان مختلف» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم امام و رسول، عين علم ذات حقّ • منظور از اختصاص علم غیب به ذات حق • نمونههاى متعدّدى از إخبارات غيبى اميرالمؤمنين عليهالسّلام • جمعآورى قرآن توسّط آن حضرت • عمَر چون قدرت بر پاسخ نداشت سؤال از معانى و مفاهيم قرآن را منع كرد • لزوم رجوع به امام در رابطه با قرآن • سبقت اميرالمؤمنين عليهالسّلام بر همگان در جميع علوم • بازگشت همۀ علوم به آنحضرت • اميرالمؤمنين عليهالسّلام عالم به تورات و انجيل • کلام «سلونى قبل ان تفقدونی» راجع به حقائق و باطن قرآن است؛ نه ظاهر آن • اوج معارف إلهيه در خطبههاى توحيدى اميرالمؤمنين عليهالسّلام • توضيح وتفسير توحيد حقّه حقيقيۀ ذات حقّ تعالى • معرفت امام، عالىترين وسيله براى رسيدن به توحيد است
امام شناسی ج12
223فقیهترین صحابه است1.
و همه روایت کردهاند که رسول خدا صلّى الله علیه و آله در حالى که على را به سوى یمن براى قضاوت فرستاد، گفت: اَللَّهُمَّ اهْدِ قَلْبَهُ وَ ثَبِّتْ لِسَانَهُ «بار خداوندا، قلب او را هدایت کن، و زبان او را ثابت بدار»2.
امیرالمؤمنین علیه السّلام گفت: فَمَا شَکَکْتُ بَعْدَهَا فِی قَضَاءٍ بَینَ اثْنَینِ «بعد از این دعاى رسول خدا صلّى الله علیه و آله، من در قضاوتى که میان دو نفر نمودم دچار شکّ و تردید نشدم».
و على علیه السّلام بود که فتوى داد دربارۀ زنى که ششماهه زائیده بود3. و او بود که فتوى داد دربارۀ زن حاملهاى که زنا کرده بود4. و او بود که در مسئلۀ منبریه گفت: صَارَ ثُمْنُهَا تُسْعاً5.
و این مسئله، مسئلهاى است که از عالم به علم میراث و حسابگر در آن، اگر مدّتى طویل فکر کند و بعد از طول نظر و تأمّل و تفکّر، این جواب را بدهد، پسندیده است تا چه رسد به کسى که بالبداهة پاسخ دهد و فورا جواب را قاطعانه ادا کند.
و از جملۀ علوم، علم تفسیر قرآن است. و این علم را از او گرفتهاند و شاخهها و فروع آن را از او متفرّع کردهاند. و چون به کتب تفسیر رجوع نمائى صحّت این سخن را در مىیابى، زیرا که اکثر مسائل تفسیر از او و از ابن عبّاس گرفته شده است. و مردم حال ابن عبّاس را مىدانند که چگونه ملازم على بود و یکسره دل به
- ما دربارۀ این روایات در ج ١١ «امامشناسى» در درس ١٥٧ تا ١٦٠، در ص ١٤٠ تا ص ١٤٨ بحث نمودهایم.
- درباره این روایت، در همان جلد از كتاب، ص ١٥١ بحث شده است.
- درباره این قضیه در همان جلد از كتاب، ص ١٩٧ تا ص ٢٠٦ بحث شده است.
- درباره این قضیه، در همان جلد از كتاب، ص ١٩٣ تا ص ١٩٤ بحث شده است.
- درباره این قضیه در همان جلد از كتاب، درس ١٦١ تا ١٦٥، ص ٣١٠ تا ص ٣١٣ بحث شده است.
