امام شناسی ج12

الْبَاطِلَ فَأدْرَکَهُ (یعْنِی مُعَاوِیَةَ وَ أصْحَابَهُ)¹ «امیرالمؤمنین عَلیه السَّلام گفتند: أبداً این طور نیست که از بین بروند و به کلّى ریشه‌کن شوند. سوگند به خدا که آنها به صورت نطفه‌هائى در صلب‌هاى مردان و در رحم‌هاى زنان مى‌باشند. هر زمان که ظهور کند و طلوع نماید از ایشان رئیسى و شاخصى، کشته مى‌شود تا بالاخره در عاقبت به صورت دزدانى در مى‌آیند که به چاپیدن اموال و ربودن آنها اشتغال مى‌ورزند. (یعنى آن‌قدر بى‌اهمیّت مى‌گردند که قیامشان به حکومت و امارتى نیست و به مذهب و ملّتى استناد ندارند و به عقیده‌اى دعوت نمى‌کنند. شأن آنها شأن اشرار و دزدان چاپنده و قطّاع طریق خواهد بود».

 و آن حضرت گفتند: «پس از من شما خوارج را نکشید زیرا کسى که طالب حقّ باشد و به آن نرسد مانند کسى نیست که طالب باطل باشد و به آن برسد. (سیّد رضى گوید: یعنى معاویه و اصحابش)».

 ابن أبى الحدید پس از آنکه افراد کثیرى از خوارج را نام برده است که بعد از امیرالمؤمنین عَلیه السَّلام به دنیا آمده‌اند، و طریق اسلاف خود را نداشته‌اند بلکه سعى و همّشان ناامنى راهها و فساد در روى زمین و أخذ اموال غیر مباح بوده است مى‌گوید: و از کسانى که مشهورند به عقیده خوارج، آنان که صدق گفتار امیرالمؤمنین علیه السّلام که فرمود: إنَّهُمْ نُطَفٌ فِی أصْلاَبِ الرِّجَالِ وَ قَرارَاتِ النِّساءِ بدانها تمام مى‌شود و معلوم مى‌گردد: عِکْرَمَه غلام ابن عبّاس، و مالکُ بْنُ أنَس أصْبَحى فقیه است‌². روایت شده است از او که چون از على علیه السّلام و عثمان و طلحه و زبیر نام‌