امام شناسی ج12

متواتر است، چون مشهور است و مردم جمیعاً آن را نقل نموده‌اند و آن از معجزات و اخبار مفصّله از کشف غیب امیرالمؤمنین علیه السّلام است.

 پس گوید: اخبار بر دو قسم است:

 قسم اوّل، اخبار مُجمل است که در آنها معجزه‌اى به نظر نمى‌رسد مثل اینکه مردى به یارانش بگوید: شما بزودى بر این گروهى که فردا با آنها برخورد مى‌کنید یارى کرده مى‌شوید و غلبه مى‌کنید. بنابراین اگر غلبه کرد و پیروز شد، این را حجّت خود در نزد یارانش قرار مى‌دهد و معجزه به شمار مى‌آورد و اگر غلبه نکرد و پیروز نشد به آنان مى‌گوید: نیّت‌هاى شما تغییر کرد و شکّ کردید در گفتار من، فلهذا خداوند نصرتش را از شما برداشت. و مثل این مثال از اقوال و سخنان دیگر. این از یک طرف و از طرف دیگر دَیْدَن و عادت بر این جارى است که: ملوک و رؤسا، یاران خود را وعدۀ به ظفر و نصرت مى‌دهند و آرزوى گرفتن حکومت‌ها و دُوَل را در سر ایشان مى‌پرورانند. روى این اصلى که ذکر شد نظیر این اخبار دلالت بر اخبار از غیبى که متضمّن معجزه باشد نخواهد کرد.

 قسم دوم، اخبار مفصّل است که به طور مشروح و تفصیل از غیب پرده برمى‌دارد همچون این خطبۀ حضرت که هیچ احتمال تلبیس در آن نمى‌رود. چون حضرت به تعداد معیّنى از اصحاب خود و از خوارج مقیّد نموده و قبل از جنگ اخبار داده‌اند و بعد از جنگ، کارزار به موجب همان خبر بدون زیاده و نقصان انجام گرفت.

 البته معلوم است که این یک امر الهى است که او از جانب رسول الله صلّى الله علیه و آله شناخته است و رسول الله صلّى الله علیه و آله از جانب خداوند سبحانه شناخته است و قوّه و قدرت بشر از ادراک مانند آن کوتاه است. و از این قسم دوم از اخبار به غیب براى امیرالمؤمنین علیه السّلام وقایعى بوده است که براى غیر او نبوده است. و به مقتضاى معجزاتى که مردم از او مشاهده نموده‌اند و احوالى که منافات با قواى بشر دارد دربارۀ او غلوّ و زیاده روى در عقیده کرده‌اند آنان که غلوّ نموده‌اند تا به حدّى که به‌