
امام شناسی ج12
جلد دوازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «علوم امیرالمؤمنین علیهالسلام؛ اعم از علوم باطنی و ظاهری، و علم به ادیان مختلف» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم امام و رسول، عين علم ذات حقّ • منظور از اختصاص علم غیب به ذات حق • نمونههاى متعدّدى از إخبارات غيبى اميرالمؤمنين عليهالسّلام • جمعآورى قرآن توسّط آن حضرت • عمَر چون قدرت بر پاسخ نداشت سؤال از معانى و مفاهيم قرآن را منع كرد • لزوم رجوع به امام در رابطه با قرآن • سبقت اميرالمؤمنين عليهالسّلام بر همگان در جميع علوم • بازگشت همۀ علوم به آنحضرت • اميرالمؤمنين عليهالسّلام عالم به تورات و انجيل • کلام «سلونى قبل ان تفقدونی» راجع به حقائق و باطن قرآن است؛ نه ظاهر آن • اوج معارف إلهيه در خطبههاى توحيدى اميرالمؤمنين عليهالسّلام • توضيح وتفسير توحيد حقّه حقيقيۀ ذات حقّ تعالى • معرفت امام، عالىترين وسيله براى رسيدن به توحيد است
امام شناسی ج12
250وجود کتاب خدا در روى زمین و مکلّف بودن مردم به عمل به آن، بدون مدرّس و معلّم و عالم به ظاهر و باطن و محکم و متشابه آن معقول نیست. وجود ثَقَلَیْن: کتاب و عترت، کتاب و امام راستین عالم به آن ضرورى است.
شیعه و عامّه با سند متواتر بلکه ما فوق تواتر از رسول خدا صلّى الله علیه و آله روایت کردهاند که فرمود: إنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَینِ: کِتَابَ اللهِ وَ عِتْرَتِی ـ أوْ أهْلَ بَیتِی ـ وَ إنَّهُمَا لَنْ یفْتَرِقَا حَتَّی یرِدَا عَلَی الْحَوْضَ1 «من در میان شما دو متاع نفیس و گرانقدر باقى مىگذارم: کتاب خدا و عترت من ـ یا اهل بیت من ـ و تحقیقاً آن دو از هم جدا نمىشوند تا با همدیگر بر حوض کوثر بر من وارد شوند».
- این حدیث را احمد حنبل در «مسند» خود با دو طریق بدین عبارت روایت كرده است كه: إِنِّی تَارِکٌ فِیکُم الثّقَلَیْنِ: کَتَابَ الله وَ أهلَ بَیتِی وَ إنَّهُمَا لَن یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوض. و نیز احمد در «مسند» و طبرانى در «معجم كبیر» و در «كنز العمّال» ج ١، ص ٤٧ و ص ٤٨، بدین عبارت روایت مىكند كه قال رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم: إنّی تارک فِیکُم خلیفَتَیْن: کتابَ الله عزّوجلّ حَبلٌ مَمدودٌ ما بیْن السماء و الأرض، و عترتی أهل بیتی، و إنّهما لن یفترقا حتّی یردا علیَّ الحوض. و شیخ صدوق قمّى با اسناد خود از حسین بن یزید بن عبد على، از عبد الله بن حسن، از پدرش، از حضرت امام حسن علیه السّلام روایت كرده است كه روزى رسول خدا در میان مردم خطبه خواندند و بعد از حمد و ثناى خدا گفتند: اى مردم گویا زمان مرگ من نزدیك شده است و باید دعوت خدا را اجابت نمایم، و إنّی تارکٌ فِیکمُ الثَّقَلَیْنِ: کِتابَ الله وَ عِترَتی أهل بیتی، أمَا إن تمسّکتم بهما لن تضلّوا، فتَعَلَّموا منهم و لا تُعَلِّموهم فَانَّهم أعلم منکم. لاتخلو الارض منهم، و لو خَلَت لانساخت بأهلها ـ الخطبة (غایة المرام، ص ٢٣٦ حدیث یازدهم و تفسیر برهان ج ١، ص ٥١٧ و ص ٥١٨). بارى این حدیث را بیش از سى نفر از اصحاب رسول الله روایت نمودهاند و صرف نظر از علماى شیعه و مصنّفات معتبرۀ آنها، بیش از دویست نفر از علماى بزرگ عامّه آن را با الفاظ مختلف روایت كردهاند. و در متجاوز از پانصد كتاب از كتب معتبرۀ آنان وارد شده است. (عبقات، مقدّمه طبع، در جزء اوّل از جلد دوازدهم، در قسمت اول مقابل صفحۀ اول فهرست مآخذ سند حدیث ثقلین از ص ١١٦٥ تا ص ١١٨٨ از ضمیمه طبع جلد آخر از جلد دوازدهم).
