امام شناسی ج12

جمع‌آوری قرآن توسط آن حضرت

 قرآن از على شنیده شده است. شیرازى در کتاب «نزول القرآن» و أبو یوسف یعقوب در تفسیر خود از ابن عبّاس در گفتار خدا که مى‌گوید: لاَ تُحَرِّکْ بِهِ لِسَانَکَ «زبانت را به قرائت قرآن حرکت مده» روایت کرده‌اند که رسول خدا صلّى الله علیه و آله در هنگام نزول وحى، لبهاى خود را حرکت مى‌داد تا آن را حفظ کند. به او گفته شد: لاَ تُحَرِّکْ بِهِ لِسَانَکَ (یعْنِی بِالْقُرْآنِ) لِتَعْجَلَ بِهِ (مِنْ قَبْلِ أنْ یفْرَغَ بِهِ مِنْ قِرَائَتِهِ عَلَیکَ‌) إِنَّ عَلَینَا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ‌¹ (زبانت را حرکت مده (یعنى به قرآن) تا در آن تعجیل نموده باشى (قبل از آنکه قرائتش بر تو پایان یابد) زیرا تحقیقاً بر عهدۀ ماست که قرآن را جمع کنیم و آن را بر مردم بخوانیم».

 ابن عبّاس گوید: خداوند براى محمّد ضمانت نموده است که قرآن را على بن ابی طالب علیه السّلام پس از رسول خدا صلّى الله علیه و آله جمع کند. ابن عبّاس گوید: على هذا خداوند قرآن را در قلب على جمع نمود و على بعد از رحلت رسول خدا صلّى الله علیه و آله در مدّت شش ماه جمع کرد.

 و در اخبار أبو رافع وارد شده است که: إنَّ النَّبِی صلّی الله علیه و آله و سلّم قَالَ فِی مَرَضِهِ الَّذِی تُوُفِّی فِیهِ لِعَلِی: یا عَلِی هَذَا کِتَابُ اللهِ‌، خُذْهُ إلَیکَ‌. فَجَمَعَهُ عَلِی فِی ثَوْبٍ فَمَضَی إلَی مَنْزِلِهِ‌. فَلَمَّا قُبِضَ النَّبِی صلّی الله علیه و آله و سلّم جَلَسَ عَلِیّ فَألَّفَهُ کَمَا أنْزَلَهُ اللهُ وَ کَانَ بِهِ عَالِمًا.

 «رسول خدا صلّى الله علیه و آله در مرضى که در آن وفات یافت به على گفت: اى على این است کتاب خدا، آن را بردار و به سوى خودت ببر. بنابر این، على قرآن را در لباسى نهاد و به منزلش آورد. چون پیغمبر اکرم صلّى الله علیه و آله رحلت نمودند، على در منزل خود نشست و قرآن را به همان طورى که خداوند نازل کرده بود جمع و تألیف نمود. و على به قرآن عالم بود».

 حدیث کردند براى من أبو العلاء عطّار و موفّق خطیب خوارزم در دو کتاب‌