
امام شناسی ج12
جلد دوازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «علوم امیرالمؤمنین علیهالسلام؛ اعم از علوم باطنی و ظاهری، و علم به ادیان مختلف» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم امام و رسول، عين علم ذات حقّ • منظور از اختصاص علم غیب به ذات حق • نمونههاى متعدّدى از إخبارات غيبى اميرالمؤمنين عليهالسّلام • جمعآورى قرآن توسّط آن حضرت • عمَر چون قدرت بر پاسخ نداشت سؤال از معانى و مفاهيم قرآن را منع كرد • لزوم رجوع به امام در رابطه با قرآن • سبقت اميرالمؤمنين عليهالسّلام بر همگان در جميع علوم • بازگشت همۀ علوم به آنحضرت • اميرالمؤمنين عليهالسّلام عالم به تورات و انجيل • کلام «سلونى قبل ان تفقدونی» راجع به حقائق و باطن قرآن است؛ نه ظاهر آن • اوج معارف إلهيه در خطبههاى توحيدى اميرالمؤمنين عليهالسّلام • توضيح وتفسير توحيد حقّه حقيقيۀ ذات حقّ تعالى • معرفت امام، عالىترين وسيله براى رسيدن به توحيد است
امام شناسی ج12
168أمَّا السِّبُّ فَسُبُّونِی، وَ أمَّا الْبَرَاءَةُ عَنِّی فَلاَ تَتَبَرَّؤُا مِنِّی، فَإنّی وُلِدْتُ عَلَی الْفِطْرَةِ، وَ سَبَقْتُ إلَی الإسْلاَمِ وَالْهِجْرَةِ ـ یعْنِی مُعَاوِیةَ 1 «آگاه باشید که بزودى مردى بر شما تسلّط پیدا مىکند که فراخ گلو و شکم بزرگ است، آنچه را که بیابد مىخورد و آنچه را که نیابد طلب مىکند. پس او را بکشید، و أبداً نمىتوانید او را بکشید. آگاه باشید که او شما را امر مىکند که مرا سبّ کنید و از من برائت جوئید. امّا راجع به سبّ، شما مرا سبّ کنید. و امّا راجع به برائت، شما از من برائت مجوئید، زیرا که من بر فطرت اسلام متولّد شدهام و در اسلام و هجرت، سبقت گرفتهام ـ و مراد حضرت از این مرد، معاویه بوده است».
** *
اخبار آن حضرت از وقایع پس از خود
و محمود زمخشرى در کتاب «فائق» از گفتار امیرالمؤمنین علیه السّلام آورده است که گفتهاند: إنَّ مِنْ وَرَاءِکُمْ اُمُورًا مُتَمَاحِلَةً رُدُحًا وَ بَلاءً مُبْلِحًا2 «بدرستى که در پشت سر شما امور دراز مدّت سخت و سنگین و بلایا و فتنههاى خسته کننده و از پاى در آورنده، واقع مىشود».
ابن أثیر جزرى گوید: رَدْح به معناى ثقل است، گفته مىشود: امْرَأةٌ رَدَاحُ یعنى ثَقِیلَةُ الْکَفَل. و از همین قبیل است حدیث على علیه السّلام: إنَّ مِنْ وَرَائِکُمْ اُمُورًا مُتَمَاحِلَةً رُدْحاً متماحله به معناى متطاوله مىباشد (یعنى طویل و دراز مدّت). و رُدُح ثقیل و عظیم است (یعنى سنگین و بزرگ) و مفرد آن رَدَاح است، و مراد حضرت فتنهها
- «مناقب» طبع سنگى، ج ١، ص ٤٢٩ و این روایت را مجلسى در «بحار الانوار» طبع كمپانى، ج ٩، ص ٤١٩ از «شرح نهج البلاغۀ» ابن ابى الحدید روایت نموده است. و ابن ابى الحدید در شرح از طبع مصر، دار الاحیاء، ج ٤، ص ٥٤ تا ص ١٢٨ این خطبه را آورده و در شرح آن مفصّلاً از سبّ أمیرالمؤمنین علیه السّلام از زمان معاویه تا زمان عمر بن عبد العزیز، و افرادى كه سب مىكردهاند و نام منحرفین و معاندین آن حضرت، و روایات موضوعه در ذمّ آن حضرت را مفصّلاً بحث كرده است و حاوى تحقیقاًت تاریخى است.
- «مناقب» ابن شهرآشوب، طبع سنگى، ج ١، ص ٤٢٩.
