امام شناسی ج12

امیرالمؤمنین علیه السّلام شروع کرد به ندا در دادن: صَدَقَ اللهُ وَ بَلَّغَ رَسُولُهُ «خدا راست گفت و پیامبرش تبلیغ نمود و مطلب را رسانید». پیوسته او و اصحابش این عبارات را مى‌گفتند از عصر تا وقتى که خورشید غروب کرد و یا نزدیک بود غروب کند¹.

 و ابن دیزیل ایضاً روایت کرده است که: چون در جستجوى مُخْدَج به قدرى کوشیدند که صبر على علیه السّلام لبریز شد دستور داد که بَغْلَۀ (قاطر سوارى) رسول خدا را بیاورید. بر آن سوار شد و مردم در پى آن روان شدند، و از کشتگان مى‌گذشت و مى‌گفت: برگردانید، و همراهان یکایک از کشتگان را بر مى‌گرداندند تا آنکه او را بیرون کشیدند، و على علیه السّلام سجدۀ شکر بجاى آورد².

 و بسیارى از مردم روایت کرده‌اند که چون بغلۀ رسول خدا را طلب کرد گفت: إنَّهَا هَادِیةٌ «این قاطر ما را مى‌رساند». حضرت سوار شد و آن بغله، على را آورد و او را بر سر مُخْدِج متوقف کرد و آنحضرت از میان کشتگان بسیارى او را بیرون آوردند³.

 وَعَوّام بن حَوْشَب‌‌، از پدرش، از جدّش: یزید بن رویم روایت کرده است که او گفت: على علیه السّلام در نهروان گفت: امروز چهار هزار نفر کشته مى‌شوند از خوارج که یکى از آنها ذُوالثُّدَیه است. چون آن جماعت را با نیزه هلاک کرد، من به دنبال او بودم، به من امر کرد تا چهار هزار قطعۀ نِىْ ببُرّم. (در این حال بغلۀ رسول خدا را سوار شد و به من گفت: بر روى هر کشته‌اى یک عدد از این نى‌ها را بینداز)⁴ من همین طور در پیشاپیش او مى‌رفتم و بر هر کشته‌اى یک قطعۀ نِىْ مى‌انداختم و على علیه السّلام هم دنبال من سواره مى‌آمد و مردم همگى در پى او روان بودند. از نىْ‌ها فقط در دست من یک قطعه باقى مانده بود.