امام شناسی ج12

 حال خورشید که نور را از خودش جدا نمى‌کند و به حیطۀ ذات و فعل او از نورپاشى نقصانى وارد نمى‌شود، براى او چه تفاوت مى‌کند که فقط به یک ذرّه نور بدهد یا تمام عوالم طبیعت و فضاى غیر مرئى و ستارگان بى‌حدّ و حصر را نور دهد. خورشید بخیل نیست، به همه نور مى‌دهد، پرتو مى‌افکند، شعاعش را مى‌گسترد بدون هیچ مضایقه و دریغى. غایة الامر ذرّه به مقدار کوچکى خود، و کوه و صحرا و دشت و دریا و اقیانوس و فضاى وسیع هم هر کدام به نوبۀ خود و به قدر ظرفیّت و قابلیّت و استعداد خود.

 علم خداوند ـ جلّ شأنه ـ هم بر همین مثابه است. موجودات آئینه‌ها و ظروف براى تجلّى و درخشش علم ذات او است، و براى خدا هم بُخْلى نیست که از علوم خود به غیر بدهد به طور ظهور و تابش، خواه شعورى باشد که به یک مگس مى‌دهد و یا علمى باشد که به افراد عادى انسان و جنّ و فرشته و حیوان عنایت مى‌کند و یا علمى باشد که از خزانۀ خاصّ خود به إمام و رسول مرحمت مى‌کند. اگر آنان را بر علم غیب، و غیب الغیب، و بر سرّ و بر سرّ مستور، و بر سرّ مستسرّ، و بر خزانه‌هاى پنهان از دستبرد بشر و فرشته مطّلع گرداند این یک امر عادى بوده و به قدر ذَرّۀ سر سوزنى از کبریائیّت و عظمت او کاسته نمى‌شود، بلکه عین کبریائیّت و عظمت و جمال اطلاقى اوست که در عوالم امکان موجودى را آئینۀ تمام‌نماى صفات خود بنماید.

 امام آئینه است، آیه و مرآت است، اسم است، غایة الامر آئینۀ تمام‌نماى صفات بارى و از جمله آئینۀ تمام نماى علم بارى. وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‌ فَادْعُوهُ بِها وَ ذَرُوا الَّذِینَ یُلْحِدُونَ فِی أَسْمائِهِ سَیُجْزَوْنَ ما کانُوا یَعْمَلُونَ‌¹ «و از براى خداست اسمهاى‌